Dấu ấn sắc phong

 
Đăng bởi: 26 June 2008
views  2,039 lượt xem
CHIA SẺ:

Lộng lẫy và quyền uy, đó là những gì mà người ta cảm nhận được khi xem một bản sắc phong cổ của người Việt. Trải qua thời gian và năm tháng, nét vàng son trên nền giấy gấm và cả những giá trị quyền uy của bậc chí tôn thời phong kiến hầu như vẫn còn tươi nguyên trên nền giấy cũ.

Sắc phong thành hoàng làng năm Minh Mạng 21

Sắc phong thành hoàng làng năm Minh Mạng 21

Ngày nay, nếu có dịp vào thăm các gia đình thuộc dòng dõi danh gia vọng tộc hoặc những đình đền miếu mạo có từ thời phong kiến, thỉnh thoảng chúng ta vẫn có cơ hội được chiêm ngưỡng những bản sắc phong quý giá từ đời xưa để lại.

Sắc phong chức tước cho Trần Bá Hữu năm Cảnh Thịnh 9 (1801) ở Bình Định

Sắc phong chức tước cho Trần Bá Hữu năm Cảnh Thịnh 9 (1801) ở Bình Định

Cùng với các loại văn bản và thư tịch cổ như chiếu, chỉ, hịch, văn bia, gia phả,… sắc phong được xem như một loại văn bản pháp quy mang tính chính thống của nhà nước phong kiến. Giới nghiên cứu cho rằng sắc phong là loại văn bản độc bản (chỉ có một bản duy nhất) do đích thân vua ban. Về cơ bản, sắc phong gồm có hai loại. Loại thứ nhất là sắc phong chức tước, dùng để phong cấp, tưởng thưởng chức tước, loại này được xem là vật gia bảo nên thường được cất giữ cẩn thận tại các gia đình hoặc nhà thờ họ. Loại thứ hai là sắc phong thần được dùng để phong sắc cho các thần linh hoặc những bậc hiển thánh, loại này là tài sản chung của cả cộng đồng làng xã cho nên thường được cất giữ tại các đình, đền, miếu mạo.

Sắc phong thần thành hoàng làng cho Phạm tướng công trong bộ sưu tập của Tiến sĩ Nguyễn Việt

Sắc phong thần thành hoàng làng cho Phạm tướng công trong bộ sưu tập của Tiến sĩ Nguyễn Việt

Do có tầm quan trọng như vậy cho nên lệ đón và rước sắc phong xưa được xem là việc hết sức trọng đại. Tục rước sắc phong thần được ghi lại trong thư tịch cổ như sau: “Sắc đưa về đến đình, chép thêm ra một bản, giống như bản chính, rồi lập một hương án, đặt lên, vái 5 vái (thay thần tạ ơn vua). Sau đó hóa bản sao đi, còn bản chính thì rước vào trong đình”.

Sắc phong không chỉ có giá trị về mặt nội dung mà còn nổi tiếng về mặt nghệ thuật. Giấy sắc là loại giấy dó quý hiếm được vẽ bằng các nguyên liệu quý như vàng, bạc, kim nhũ… nên có độ bền dai cao do đó có thể tồn tại được hàng trăm năm mà không hề hư hỏng. Xưa kia, tại làng Nghĩa Đô (Hà Nội) có dòng họ Lại nổi tiếng khắp cả nước với nghề làm giấy sắc để viết sắc phong. Đây là nghề gia truyền của một dòng họ nay gần như đã thất truyền. Bên cạnh đó, các loại hoa văn, họa tiết thể hiện trên sắc phong cũng cho thấy trình độ tay nghề tinh xảo và điêu luyện của các bậc nghệ nhân xưa. Loại sắc phong hạng nhất dùng để ban cho quan lại xung quanh khung có vẽ hình 8 con rồng nhỏ, mặt trước vẽ một con rồng lớn ẩn trong mây, gọi là long ám, mặt sau vẽ hình tứ linh (bốn con vật linh là Long – Ly – Quy – Phượng). Loại sắc phong hạng thượng đẳng thần (hạng cao nhất dành cho thần) dùng để ban cho thần linh xung quanh in triện hoa chanh, phía trước vẽ một con rồng, ở giữa in hình ngũ tinh (năm vì tinh tú), bốn góc in hình thất tinh (bảy vì tinh tú), mặt sau vẽ hình tứ linh… Ngoài vẻ đẹp của các hình sắc trang trí, sắc phong còn là một tác phẩm thư pháp Hán Nôm độc đáo và tuỳ theo từng thời kỳ mà sắc phong có sự khác nhau về hình thức trang trí cũng như bút pháp thể hiện.

Sắc phong thần thành hoàng làng cho Phạm tướng công trong bộ sưu tập của Tiến sĩ Nguyễn Việt

Sắc phong chức Đô đốc Đông Lĩnh Hầu cho Đặng Tiến Đông năm Thái Đức

Theo GS. Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Sử học Việt Nam, thì sắc phong không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo mà còn là nguồn tư liệu quý chứa đựng nhiều thông tin chính xác có thể bổ khuyết cho chính sử hoặc các nguồn thư tịch cổ khác. Chính vì vậy, việc nghiên cứu một cách đầy đủ và có hệ thống về sắc phong sẽ giúp cho chúng ta hiểu thêm nhiều vấn đề về lịch sử như niên đại, triều đại, nguồn gốc nhân vật, sự kiện lịch sử, địa danh học lịch sử, phong tục tập quán, đời sống tâm linh, tín ngưỡng dân gian, thư pháp, nghệ thuật hội họa, kĩ thuật làm giấy cổ xưa. Vì vậy sắc phong xứng đáng được xếp vào hàng các di sản văn hoá của dân tộc.

Theo Báo Ảnh Việt Nam

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 1.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
Dấu ấn sắc phong, 1.0 out of 10 based on 1 rating
NGƯỜI ĐĂNG
Admin: Nếu quý vị muốn đăng tải, chia sẻ bài viết, tài liệu, hình ảnh xin vui lòng gửi về bbt@thuhoavietnam.com hoặc viết bài trên Diễn đàn
 
  • nguyên says:

    ngày xưa các chức sắc trong một làng ở quê như: cụ chánh, cụ lý, cụ hương….. cụ nào chức sắc to nhất.? cảm ơn.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Admin group says:

    Bạn nên chụp lại hình ảnh con dấu ấy và đưa lên diễn đàn nhờ giải đáp, ở đó có nhiều người có thể giải đáp giúp bạn nếu bạn thật sự muốn biết.

    Thân ái!

    VN:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VN:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Tôi có hình ảnh của một dấu ấn muôn đươc giải đáp có đươc không?

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
    • nam says:

      nha mik cung co sac phong doi thu 14 va co ca dau an nua mun dc giai dap dc ko?

      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0 (from 0 votes)
      Trả lời
Viết phản hồi