Thư gia đời Ngụy Tấn – Lục Cơ

 
Đăng bởi: 29 April 2008
views  815 lượt xem
CHIA SẺ:

Lục Cơ – 陆 机 (261 – 303), tự là Sĩ Hằng – 士衡, người Ngô Quận (nay là Tô Châu – Giang Tô). Từng nhận chức Bình Nguyên nội sử, nên được gọi là Lục Bình Nguyên. Thuở nhỏ ông đã có kỳ tài, văn chương nức tiếng (Theo Tấn thư – Lục Cơ truyện), cùng với em là Lục Vân là hai tác gia văn học lớn đời Tây Tấn. Bên cạnh đó, Lục Cơ còn là một Thư pháp gia kiệt xuất, “Bình phục thiếp – 平复帖” được coi là chân tích Thư pháp của danh nhân sớm nhất hiện còn lại tới nay.

Bình phục thiếp

Bình phục thiếp

“Bình phục thiếp” phân làm 9 hàng, trên có hai ấn son của Tống Huy Tông Triệu Cát: “Tuyên Hòa”, “Chính Hòa”. Hiện được giữ ở bảo tàng Cố Cung Bắc Kinh. Nội dung là lá thư hỏi thăm bạn của Lục Cơ. Trải hơn 1700 năm tới giờ, mặt giấy đã hỏng nhiều, nhiều chữ không đọc được nữa. Nhưng thư tịch thư pháp cổ như “Mặc duyên vựng quan lục”, “Bình sinh tráng quan”, “Đại quan lục” … đều có ghi về thiếp này nhưng không có nội dung. Thư gia Khải Công cũng cố gắng đưa ra thích văn (giải thích nội dung) của thiếp trong “Khải Công luận cảo”.

“Bình phục thiếp – 平复帖” là tác phẩm Thư pháp điểm hình cho quá trình diễn tiến của chữ Thảo, đặc điểm lớn nhất là còn sót nhiều ý của chữ Lệ, tuy nhiên không còn giữ các nét yến vĩ một cách rõ ràng, thể chữ nằm giữa Chương Thảo và Kim thảo. Quan sát kỹ thấy dùng bút tù, khan mực (phốc bút khô phong), thô phác có lực, toàn bài bố cục đẹp đẽ, thần thái thoát tục, chữ tuy không liên tục nhưng tiêu sái, làm người xem thích thú, từng hàng từng chữ cho thấy sự nho nhã và trí tuệ của người viết.

Các đời bình luận về “Bình phục thiếp” rất nhiều. Trần Trạch Tăng đời Tống nói: “Sĩ Hằng “Bình phục thiếp” Chương Thảo kỳ cổ – 士衡《平复帖》,章草奇古”(“Bình phục thiếp” của Sĩ Hằng có lối Chương Thảo rất cổ quái). “Đại Quan lục” viết rằng: “Bình Phục thiếp” vi Thảo thư, nhược Triện, nhược Lệ, bút pháp kỳ quật – 平复帖为“草书、若篆若隶,笔法奇崛” (Bình Phục thiếp là Thảo (mà) tựa như Triện, tựa như Lệ, bút pháp kỳ lạ.). Tác phẩm này có ảnh hưởng lớn tới hậu thế, có người coi là gốc cho lịch đại Thảo thánh: “Thiên tự văn – 千字文” , “Khổ duẩn thiếp – 苦笋帖” của Hoài Tố, “Thần tiên khởi cư pháp – 神仙起居法” của Dương Ngưng Thức…. Nhận xét đó tuy khiên cưỡng nhưng nếu Hoài Tố, Dương Ngưng Thức có nhìn thấy “Bình Phục thiếp” chắc cũng không khỏi động tâm. Đổng Kỳ Xương tán tụng rằng: “Hữu quân dĩ tiền, Nguyên Thường chi hậu, duy tồn sổ hàng, vi hi đại bảo – 右军以前,元常之后,唯存数行,为希代宝.” (Trước cả Hữu quân, đời sau Nguyên Thường, tuy còn vài dòng nhưng là vật báu.)

Nguyễn Quang Duy

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
NGƯỜI ĐĂNG
 
Viết phản hồi