Nguồn gốc xuất xứ tục treo câu đối Xuân

 
Đăng bởi: 8 January 2009
views  2,866 lượt xem
CHIA SẺ:

Câu đối Xuân vốn có nguồn gốc từ phong tục treo bùa gỗ đào trước cửa của Trung Hoa vào mỗi khi Tết đến. Trước đây, người ta thường vẽ hình môn thần Thần Đồ – 神荼 và Úc Luỹ – 郁垒 lên 2 mảnh gỗ đào, treo lên hai cánh cửa để trừ tà, sau đổi sang thành viết tên hai thần rồi treo lên. Tuy nhiên, cách biểu đạt bằng mấy chữ như vậy hết sức nghèo nàn, người ta lại thay bằng cách viết nhiều chữ lên hai mảnh gỗ đào trên cửa, phản ánh đầy đủ tâm nguyện của gia chủ khi xuân đến.

Kỳ thạch tận hàm thiên cổ tú, Dị hoa thường chiếm tứ thời Xuân

Kỳ thạch tận hàm thiên cổ tú, Dị hoa thường chiếm tứ thời Xuân

Kỳ thạch tận hàm thiên cổ tú
Dị hoa thường chiếm tứ thời Xuân

奇石盡含千古秀;
異花常佔四時春。

(Đá sỏi thô ráp xù xì cổ quái nhưng thâu gồm hết cái đẹp tinh hoa của trời đất ngàn năm; Hoa cỏ hoa dại lại thường nở bốn mùa khổng chí có xuân)

Theo Tống sử phần “Thục thế gia” chép: Hậu chủ nhà Thục là Mạnh Sưởng – 孟昶 sai Học sĩ đề bùa gỗ đào, cảm thấy chưa hài lòng, liền ngự bút đề: “Tân niên nạp dư khánh; Giai tiết hiệu trường xuân – 新年纳余庆,佳节号长春.” Tương truyền, đó là câu đối xuân sớm nhất ở Trung Quốc.

Vua Thái Tổ nhà Minh là Chu Nguyên Chương sau khi định đô ở Nam Kinh, từng ban chiếu lệnh các hộ trong thành phải treo câu đối Tết, viết trên giấy đỏ, lại đổi tên “câu đối cửa – 门联” thành “câu đối xuân – 春联”. Chuyện kể rằng, một lần vua vi hành xem dân tình đón Tết, thấy một nhà nọ không dán câu đối xuân. Hỏi ra mới biết là nhà hoạn lợn, không biết chữ, ông liền cầm bút viết một đôi câu đối tặng: “Hai tay chém mở đường sinh tử; Một nhát chặt phăng gốc thị phi – 双手劈开生死路,一刀割断是非根” (Song thủ phách khai sinh tử lộ; Nhất đao cát đoạn thị phi căn).

Nhật lệ trung thiên, viên nội quất chi tường quả phát;Xuân hồi đại địa, đình tiền đào thụ thuỵ hoa khai!

Nhật lệ trung thiên, viên nội quất chi tường quả phát;
Xuân hồi đại địa, đình tiền đào thụ thuỵ hoa khai!

日麗中天,園内橘枝祥果發;
春囘大地,庭前桃樹瑞花開。

(Ngày đẹp giữa giời, trong vườn cành quất đầy quả may mắn cát tường; Xuân về khắp chốn, trước sân hoa đào nở đầy phơi phới tốt lành)

Tới đời Thanh, tính tư tưởng và nghệ thuật của câu đối xuân càng được nâng cao. Lương Chương Củ – 梁章矩 viết một trước tác luận thuật về câu đối xuân gọi là “Hạm liên tùng thoại – 槛联丛话” dẫn, chép nguồn gốc và phân biệt thể loại của các câu đối xuân. Vào thời bấy giờ, câu đối xuân trở thành một hình thức nghệ thuật văn học.

Trải từ đời này sang đời khác, câu đối xuân trở thành một hình thức văn hoá, nghệ thuật hết sức đặc thù của Trung Hoa và lan sang các nước đồng văn trong khu vực. Chủng loại của câu đối xuân rất đa dạng, căn cứ vào nơi dán, người ta phân biệt ra: “Môn tâm – 门心” dán chính giữa hai cánh cửa; “Khuông đối – 框对” dán vào hai bên khung cửa; “Hoành phi – 横披” dán ngang phía trên khung cửa; “Xuân điều – 春条” tuỳ vào nội dung mà dán vào vị trí tương ứng; “Đẩu cân – 斗斤” hoặc “Môn diệp – 门叶” có dạng vuông củ ấu, thường dán trên đồ đạc trong nhà hoặc trên tường.

Xem thêm trên diễn đàn Thư Họa

Viết bài: Nam Long
Câu đối: Minh Thành & Xuân Như
Thư pháp: Xuân Như

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
NGƯỜI ĐĂNG
 
Viết phản hồi