Lạm bàn – “Chữ Tâm trong thư pháp”

 
Đăng bởi: 14 Tháng Chín 2011
views  5 327 lượt xem
CHIA SẺ:

Trong chuyến đi gặp gỡ các nhà thư pháp tại thành phố Hồ Chí Minh, tôi có may mắn được trao đổi trực tiếp với các nhà thư pháp về nhiều vấn đề xung quanh việc phát triển thư pháp Việt. Nhà nghiên cứu văn học, thư pháp Vũ Thụy Đăng Lan đã tặng tôi cuốn sách “Chữ tâm trong thư pháp” mà chị là tác giả.Tôi đã đọc nó khá kỹ với tâm trạng thích thú. Có thể còn nhiều điều tôi chưa hiểu thấu đáo do trình độ tiếp thu có hạn. Tuy nhiên, khi kết hợp những điều đã  đọc được với những vấn đề trao đổi trong những cuộc giao lưu với các nhà thư pháp trong thành phố Hồ Chí Minh, tôi đã hiểu sâu sắc hơn nhiều điều.Nhân dịp này, tôi muốn bày tỏ những suy nghĩ xung quanh chữ “Tâm” trên cơ sở những gì mà tôi đã “mắt thấy tai nghe” để quí vị tham khảo. Tôi chỉ muốn coi đây là những ý kiến cá nhân sau khi đọc cuốn sách và sau chuyến đi thực tế trong thành phố Hồ Chí Minh, tháng tư vừa qua, tuyệt nhiên không hề có ý phê bình tác phẩm.

tam 450x333 Lạm bàn – “Chữ Tâm trong thư pháp”

Chữ Tâm

Tác giả Vũ Thụy Đăng Lan viết “…chữ Tâm luôn được tồn tại trong thư pháp, tách rời chữ Tâm  không còn là thư pháp nữa.” “…Viết thư pháp nếu bạn có nét chữ đẹp rồng bay phượng múa bạn sẽ chinh phục được lòng người. Còn việc  “giữ được lòng người hay không chính là cái tâm trong thư pháp.” Tác giả rất có lý nếu như hiểu chữ Tâm ở đây là “ChínhTâm”, nhưng nếu là “Tà Tâm” thì kết quả sẽ hoàn toàn ngược lại.Vì vậy khi đọc tác phẩm đó, tôi luôn hiểu rằng chữ Tâm mà tác giả nói đến luôn là Chính Tâm. Tôi cũng hiểu rằng trong tác phẩm của mình, tác giả chỉ muốn đề cập đến Chữ Tâm trong thư pháp. Chắc tác giả cũng như tôi đều hiểu rằng không chỉ trong thư pháp mới cần có chữ Tâm. Chữ Tâm luôn luôn cần trong bất kỳ hoạt động nào của con người, đúng như lời Phật Thích Ca dạy “Nhất thiết duy Tâm tạo”. Chỉ có điều chữ Tâm mà Đức Phật nói ở đây bao gồm cả Chính Tâm và Tà Tâm.Trong phong trào thư pháp Việt, không thiếu những dẫn chứng đáng buồn xung quanh chữ Tâm. Có không ít người luôn lấy chiêu bài “Chính Tâm” ngụy trang cho cái “Tà Tâm” của mình để hành động, nhằm đầu cơ trục  lợi. Trong thư pháp Việt cũng đã xuất hiện khá nhiều hiện tượng như vậy. Một trong những ví dụ đó là hiện tượng người ta dựng “Thư pháp Truyện Kiều và Tuyên ngôn Độc lập” thành “kỷ lục” thư pháp. Công phẫn trước những hành động tà tâm trong thư pháp, nhà thư pháp – hoạ sỹ Lê Quốc Việt đã viết một bức thư pháp treo giữa phố Ông Đồ xuân Canh Dần với dòng chữ “THƯ PHÁP CHÉM GIÓ LỪA ĐẢO”.

Bất kỳ con người bình thường nào cũng đều có tâm và ý thức được cái tâm đó. Tuy nhiên, cái Tâm không phải là “vô hướng” mà là “có hướng”. Cái Tâm xuất phát từ bản thân mình, nhưng hướng vào đâu mới là điều quan trọng. Một tác phẩm muốn cảm hóa được người thưởng thức chỉ khi được thực hiện bởi nhân tâm trong sáng – chính tâm. Những tác phẩm xuất phát từ tà tâm có thể nhất thời đánh lừa được công chúng, nhưng sớm muộn công chúng nhận ra. Khi các nhà thư pháp sử dụng đến tà tâm cũng là khi họ gặp bế tắc trong sáng tác, tức là họ bắt đầu đi vào ngõ cụt. Hậu quả của hành động đó sẽ dẫn họ đến thất bại. Thực tế đã có những người thất bại rồi đó!

Có một điều cần nhấn mạnh thêm: “chữ Tâm” chỉ là điều kiện CẦN mà chưa ĐỦ quyết định thành công trong sáng tác. Vậy,để thành công trong nghệ thuật, tác giả còn cần gì nữa. Đó là NĂNG LỰC của tác giả. Quá nhấn mạnh vào chữ Tâm có thể làm cho một số người nghĩ chỉ cần có tâm sẽ thành công và sinh ra ảo tưởng về khả năng của mình. Có “Tâm” rồi, để có thể thể hiện cái “Tâm” đó tác giả phải có năng lực. Có thể có những những người không được đào tạo một cách bài bản nhưng do có năng khiếu bẩm sinh nên vẫn thành công. Năng khiếu cũng chỉ là thuận lợi ban đầu, nếu không học tập và rèn luyện sẽ không thể đáp ứng được trình độ thưởng thức nghệ thuật ngày càng cao của công chúng, thậm chí một chút tài năng non nớt có thể dần dần bị thui chột. Như vậy, chữ Tâm không chỉ cần thiết khi trình hiện, sáng tác, mà nó luôn luôn cần thiết trong mọi hoạt đông học tập rèn luyện, ứng xử…Không coi trọng điều đó, người ta dễ bị lạc lối, phạm sai lầm và dẫn đến thất bại. Đúng như T. Man nói “Thiên tài có thể đặt nền móng, nhưng hoàn tất công việc phải  là lao động kiên nhẫn”, hay như Edison khẳng định “Thiên tài chỉ có một phần linh cảm, còn chính mươi chín phần trăm là mồ hôi và nước mắt”. Daniel Goleman cho rằng: “Người không phải là thánh, chẳng ai hoàn mỹ. Nhưng phải là người có căn bản. Cái gốc đó nằm ở tính cách, ở lương tri, và nếu có tài năng thì phải là tài năng có lương tri, là trí tuệ có tâm hồn”. Có lương tri, có tâm hồn sẽ làm con người sống và hành động có trách nhiêm hơn với cộng đồng.

Người có Chính Tâm phải là người có trách nhiệm

Ý thức trách nhiệm trong hoạt động thư pháp  thể hiện muôn màu muôn vẻ. Để cho xã hội ngày càng tốt đẹp, con người luôn phải có ý thức trách nhiệm trong mọi hành vi của mình. Cái Tâm trong sáng luôn luôn gắn liền với ý thức trách nhiệm. Không có ý thức trách nhiệm thì đừng bao giờ nói mình có cái Tâm trong sáng được.

Nhà thư pháp có thiện tâm chắc chắn không bao giờ cố tình đưa ra xã hội  những sản phẩm tùy tiện, cẩu thả và phản cảm.( Tôi nhấn mạnh chữ cố tình bởi vì có thể có những người trình làng những sản phẩm “giả cầy”, phản cảm…không phải do họ có tà tâm mà do “lực bất tòng tâm”). Đọc đến đây, có thể có người cho rằng “biết rồi ! khổ lắm! nói mãi!” và có thể “mắng” vào mặt tôi vì làm rác tai thiên hạ. Nhưng nếu người ta nhìn lại những gì mà một số nhà thư pháp đã trình hiện một cách phản cảm thì sẽ lượng thứ cho tôi. Hai trong trong số những “vết nhơ” điển hình của thư pháp Việt, đó là “kỷ lục”thư pháp “Truyện Kiều” và “Tuyên ngôn Độc lập”. Đó là những vết nhơ về “Lương tâm và Trách nhiệm” của người cầm bút. (xin xem bài viết “Kỷ lục Thư pháp và những sai lầm đáng buồn” đã đăng trên Chuyên San này trong mục Bàn tròn để hiểu rõ hơn). Đó cũng chính là sai lầmtrong việc công nhận kỷ lục ở Việt nam, sai lầm trong cách xử lý thông tin của một số cơ quan tuyên truyền như báo chí, đài truyền hình, …và…thật đau lòng khi những “vết nhơ” đó lại được phơi bày trong các bảo tàng, sách kỷ lục Việt nam. Lúc này, cũng như khi viết bài “Kỷ lục Thư pháp và những sai lầm đáng buồn”, tôi không có ý “vơ đũa cả nắm” tất cả những kỷ lục hiện nay mà nói đích danh hai kỷ lục nêu trên. Hai “kỷ lục” đó trái ngược hoàn toàn với Kỷ lục “Con đường gốm sứ đê sông Hồng” mới được công nhận và được ghi trong sách Guinness. Cái Tâm của những con người làm  nên kỷ lục Con đường gốm sứ thật là trong sáng. Chiêm ngưỡng kỷ lục đó ta thấy tự hào về thủ đô, về Việt nam, con người Việt Nam.

Lương tâm và Trách nhiệm của các nhà thư pháp không chỉ thể hiện khi trình hiện, sáng tác, mà còn phải được thể hiện trong mối quan hệ giữa các nhà thư pháp. Chữ Tâm giúp các nhà thư pháp gần nhau hơn, do đó có thể giúp đỡ nhau tốt hơn trong rèn luyện và sáng tác. Thực tế cho thấy không hoàn toàn như vậy. Tuy rằng có nhiều câu lạc bộ thư pháp được thành lập nhưng rất khó tập hợp được các nhà thư pháp có tuổi đã “thành danh” ngồi lại với nhau. Họ thường hoạt động độc lập, việc ai người ấy làm.Một số người cho rằng thư pháp là“cuộc chơi” và do đó không nên bàn luận, phê bình, góp ý gì cho mệt. Thực chất tình trạng này là gì? Có thể lý giải thế nào đây về tình trạng đó?! Có lẽ nào họ chưa thực sự tâm huyết với thư pháp? Có thể họ chưa thực sự tự tin vào chính mình? Cũng có thể họ quá tự tin nhưng lại e sợ một điều gì đó…có thể phá vỡ trạng thái ấy?! Trong dịp gặp gỡ, trao đổi với những người hoạt động thư pháp trong Thành phố Hồ Chí Minh, tôi phát hiện ra một điều: lớp những người trẻ tuổi yêu thư pháp đã phát hiện ra và đang thực sự lo lắng về tình trạng trên. Họ không vui khi cảm thấy các bậc tiền bối chẳng ai nói chuyện được với ai. Ý đồ thành lập một tổ chức HỘI THƯ PHÁP như các hội nghệ thuật khác chắc còn xa vời vợi! Việc chỉ tồn tại các câu lạc bộ mà không thể thành lập được hội chứng tỏ thư pháp nước nhà đang trong giai đoạn sơ khai,  hoạt động tự phát, manh mún.

Lương tâm và trách nhiệm của nhà thư pháp còn cần phải được thể hiện trong quan hệ với công chúng. Cần phải biết tôn trọng công chúng bởi vì nhờ công chúng mà ta tồn tại. Chớ nên “ném” bừa bãi những sản phẩm cẩu thả, dễ dãi ra công chúng trong bất kể trường hợp nào, dù đó là khi ta đang cho, tặng hay bán. Người có tâm không bao giờ nghĩ rằng ta đang ngồi trên “ban, phát” chữ cho mọi người, dù là người ta đến xin chữ. Người có tâm không bao giờ “nổi giận” khi có ai đó không thích và phê phán tác phẩm của mình. Để thực hiện được những điều đó, các nhà thư pháp không nên chủ quan với khả năng của mình. Nếu chỉ dựa vào số lượng tác phẩm đã bán, cho, tặng…, dù đó là số lượng lớn, mà cho rằng mình đã hơn người, đã đạt tới đỉnh cao của nghệ thuật, thì đó là một sai lầm lớn. (Trong thực tế, loại “hàng chợ” thường bán được nhiều). Người có tâm bao giờ cũng mong muốn làm thế nào để nâng cao trình độ thưởng thức của công chúng. Vì vậy, họ luôn học hỏi và rèn luyện bút pháp của mình để cống hiến cho đời những tác phẩm ngày càng tốt đẹp hơn. Những người như vậy sẽ không bao giờ tự mãn, tự cao, tự đại, coi thường người khác. Những người như vậy rất dễ hợp tác với nhau, dễ “nói chuyện” với nhau, học hỏi lẫn nhau.

Khi nói đến chữ Tâm trong thư pháp, chắc ai cũng dễ dàng thừa nhận sự cần thiết của nó, nhưng nhìn vào những gì đang diễn ra trên cả hai miền sao thấy… buồn… làm vậy! Không biết có bao nhiêu nhà thư pháp thể hiện được chữ Tâm trong hoạt động của mình?!

Nếu chỉ đòi hỏi các nhà thư pháp có tâm trong sáng thì thật là bất công. Công chúng yêu thư pháp cũng cần phải có “Tâm”. Vậy, cái Tâm của công chúng yêu thư pháp thể hiện thế nào?

Nếu như các nhà thư pháp có tâm luôn cóý thức tôn trọng công chúng khi sáng tác, khi cho, tặng… sản phẩm của mình, thì công chúng cũng cần biết tôn trọng các tác giả và tác phẩm của họ. Sự tôn trọng lẫn nhau ở đây phải xuất phát từ thiện tâm. Có như vậy các nhà thư pháp mới không cẩu thả khi sáng tác, còn công chúng mới chân thành khi đón nhận tác phẩm của họ. Công chúng có tâm với thư pháp sẽ không bao giờ chấp nhận những “tác phẩm” cẩu thả, dễ dãi, phản cảm…được tung bừa bãi ra thị trườngvà cần phải “lên tiếng” phê phán. Chúng ta đang thiếu (đúng hơn là không có) các nhà phê bình thư pháp, do đó tất cả mọi người yêu thư pháp và có tâm cần phải quan tâm tới vấn đề này. Có một vài ý kiến sai lệch khi cho rằng khi phê bình người khác “…chí ít bạn phải ngang tầm với kẻ ấy.” Thậm chí khi bị phê bình có người nổi xung lên mắng lại “…ngươi là ai, đã hơn đời được chữ nào chưa, có giỏi trình hiện chữ ngươi viết cho ta xem ra sao mà dám chê chữ ta bần tiện , yếu đuối, kém cỏi. Ngươi đã bằng Nhan Lương, Văn Sú chưa, ngươi đã lập kỷ lục và phá kỷ lục chưa.”. Nếu các nhà thư pháp cứ đòi hỏi các nhà phê bình và công chúng phải có trình độ hơn mình mới được phê bình mình thì…sẽ không bao giờ có nhà phê bình nào hết, không bao giờ có thể góp ý cho nhau hết và công chúng phải im lặng trước những sản phẩm non kém, cẩu thả…được tung bừa bãi ra thị trường như hiện nay(!). Các nhà thư pháp nên nhớ rằng trong công chúng, còn có không ít người “khó tính”, trình độ cảm thụ thẩm mỹ của họ rất cao và luôn nhớ rằng công chúng yêu thư pháp có quyền được khen chê mọi sản phẩm của mình (một khi đã tung ra thị trường), còn tiếp nhận hay không những ý kiến đó là quyền của mình. Có điều, nhà thư pháp có tâm không bao giờ “nổi cáu” trước những lời phê bình đó.

Nhà thư pháp có tâm  là người học suốt đời

Có bạn hỏi tôi “ Đỉnh cao thư pháp Việt nam nằm ở đâu?”.  Tôi trả lời “Nó luôn nằm ở thì tương lai”. Có nhà thư pháp nào tự cho rằng mình đã đạt được đỉnh cao của nghệ thuật? Nếu có thì chắc rằng họ chẳng cần “học, rèn luyện” gì nữa! Tôi cho rằng chẳng ai nghĩ như vậy. Nhưng, người tự cho mình là “nhất thiên hạ” thì…có đấy! Họ không chấp nhận ai “dạy” họ cả. Họ nổi giận khi cảm thấy có ai đó “dạy” mình. Thực chất họ đang từ chối “sự học” người khác. Tính kiêu căng, ngạo mạn xuất phát từ đó. Họ có biết “kiêu ngạo là sự bắt đầu của mọi lỗi lầm” (?!). Nếu họ biết những tấm gương học tập, khổ luyện của các danh bút như Vương Hy Chi, Trương Chi, Thiền sư Thích Trí Vĩnh…, họ sẽ nghĩ khác. Trong khi thư pháp Việt còn đang trong giai đoạn sơ khai, chân đứng chưa vững mà đã cho rằng mình đã ở “đỉnh cao” rồi thì thật là…!!! Sau cuộc gặp gỡ các nhà thư pháp và những người yêu thư pháp Việt trong Thành phố Hồ Chí Minh, tôi nhận ra một điều: Lớp những người trẻ tuổi yêu thư pháp nung nấu một khao khát muốn liên kết các nhà thư pháp với nhau để giúp đỡ nhau  nâng cao trình độ và năng lực. Họ nhận ra những cái mạnh và cái yếu của các bậc tiền bối. Họ kỳ vọng rất nhiều và mong muốn  các bậc tiền bối sẽ là những tấm gương sáng, là những cái đích để noi theo. Nhưng…họ đã…rất buồn. Trước buổi nói chuyện tại Nhà văn hóa thanh niên, họ dặn tôi rất kỹ rằng chỉ nên nói những gì không “chạm” tới các vị tiền bối, họ bảo khó khăn lắm mới mời được các nhà thư pháp đã “thành danh” ngồi cùng một chỗ như thế này. Thời gian còn lại tôi đã tranh thủ gặp các bạn trẻ để nghe  và trao đổi những vấn đề cụ thể hơn về thư pháp Việt. Đặc biệt, tôi rất vui mừng nhận ra rằng các bạn trẻ không những có năng lực sáng tạo mà còn rất khát khao học hỏi và ý thức rất rõ trách nhiệm của mình đối với tương lai thư pháp Việt. Bằng cách ấy họ đã thể hiện “cái tâm” rất trong sáng, đáng để nhiều người noi theo.

Có lần tôi than phiền với một nghệ nhân chuyên sản xuất đồ thờ rằng tại sao toàn thấy bày bán hàng chợ, chẳng có một cái nào là “hàng kỹ” cả. Nghệ nhân đó trả lời “Hàng chợ mới bán chạy vì giá rẻ, hàng kỹ bán chậm lắm. Để sản xuất ra hàng kỹ, đòi hỏi tay nghề rất cao. Người làm ra nó phải được đào tạo bài bản, phải có trình độ cảm thụ thẩm mỹ cao, có tay nghề điêu luyện và đặc biệt phải thực sự có tâm huyết. Nhiều lúc tôi cũng muốn làm ra một tác phẩm thực thụ, nhưng vì“miếng cơm, manh áo” mà “phải nhắm mắt làm ngơ”. Tôi còn là nghệ nhân nữa đâu! Buồn lắm, nhưng biết làm sao ?!” Chuyện trò với ông, tôi hiểu ra nhiều điều. Tôi là người rất yêu thư pháp Việt và cũng đang luyện bút. Đôi khi thấy nhiều người hưởng ứng, tôi rất vui và thú thực,cũng có lúc cho rằng mình đã thành công. Lời tâm sự của ông khiến tôi giật mình. Ông đã cảnh báo tôi một điều: Chớ thấy nhiều người thích sản phẩm của mình mà cho rằng mình đã thành công. Cái số nhiều đó có thể nằm trong số những người vừa lòng với “hàng chợ”! Mặc dù quan tâm tới thư pháp Việt hơn nửa thế kỷ, tôi chưa bao giờ cho rằng mình là “nhà thư pháp”, dù chỉ trong ý nghĩ. Tôi cần phải học, học nhiều lắm. Trong dịp trao đổi với các nhà thư pháp trong thành phố Hồ Chí Minh vừa rồi, có nhà thư pháp hỏi tôi có hài  lòng không. Có lẽ họ ái ngại cho tôi khi thấy có vài ý kiến không đồng tình với tôi. Tuy nhiên, thực tâm, tôi rất hài lòng. Những ý kiến trao đổi, dù thuận chiều hay trái chiều đã giúp tôi hiểu rõ hơn thực trạng phong trào thư pháp Việt. Không hài lòng sao được khi tôi được may mắn trực tiếp trao đổi với những nhà thư pháp đã “thành danh” cũng như các bạn trẻ đầy nhiệt huyết và có năng lực sáng tạo, tận mắt xem các tác phẩm thư pháp của họ. Thú thực, nếu có gì đó không vui sau những cuộc gặp gỡ đó chinh là tôi cảm thấy thư pháp Việt hình như…đang bế tắc! (Tôi sẽ có một bài đề cập đến vấn đề này).

Nếu nhà thư pháp nào cũng thấy rằng học tập là công việc suốt đời họ sẵn sàng hợp tác với nhau và không bao giờ tự mãn, tự cao, tự đại. Điều đó giúp cho thư pháp Việt nhanh chóng vượt qua giai đoạn sơ khai để khẳng định mình, xứng đáng với lòng mong mỏi của công chúng yêu thư pháp.

Có lẽ còn quá nhiều điều cần nói xung quanh “CHỮ TÂM” nhưng bài viết đã dài rồi và e rằng các bậc tiền bối, các thầy, các bạn mệt đầu, nên tôi xin được dừng ở đây. Do trình độ có hạn nên không tránh khỏi những khiếm khuyết, tha thiết mong quí vị góp ý, chỉ bảo để tôi hiểu biết thêm.

Phạm Đức Nhuận
0912 154 235
nhuanpd@yahoo.com.vn

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 8.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)
Lạm bàn – “Chữ Tâm trong thư pháp”, 8.5 out of 10 based on 2 ratings
NGƯỜI ĐĂNG
Phạm Đức Nhuận: Giảng viên Đại học Bách Khoa Hà Nội - Cộng tác viên Mạng Thư Họa Việt Nam. Điện thoại: 0912 154 235 - Email: nhuanpd@yahoo.com.vn
 
  • lanalone nói:

    Mình thấy tư tưởng người ta bây giờ là muốn viết thư pháp để đem đi bán cho người khác để lấy tiền mà không biết giá trị thật sự của thư pháp. có người còn so sánh chữ tôi đẹp hơn chữ ông. Và có người muốn đc nổi tiếng vì viết những bức tp dài dằng dặt, hoặc to nhất thời đại. cho mình hỏi để làm gì vậy, muốn đc người ta kính phúc thì hãy đọc lại tác phẩm “Chữ người tử tù” rùi suy ngẫm

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Jon nói:

    Ra phố … ông đồ … thấy đồ tầm bậy nhiều hơn ,

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • bui van duc nói:

    xin lỗi LAN đừng buồn nhé
    chữ Tâm của Lan râu ria quá. cần luyện thêm bút pháp
    khi Tâm bút hợp nhất thì chữ của Lan sẽ hết râu ria
    0905.683515

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • NGuyen tan phuoc nói:

    Tuổi đời còn nhỏ nên không hiểu nhiều, nhưng có một đều luôn chắc là: ” người dùng tiền để đo giá trị của một tác phẩm nghệ thuật thì đúng là một nghệ sĩ tồi! “. Nghệ thuật, một tác phẩm được tạo ra vì mục đích kiếm tiền thì nó đã không là một tác phẩm! NGhệ thuật không phải để bán, nó là tâm hồn( tâm tư, tình cảm) của người nghệ sĩ!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Bụi Đời nói:

    Ai mà chả biết cái ả Đăng Lan kia là một thùng rỗng! Chẳng hiểu đếch gì thư pháp, nói chi hội họa…lại dám tự xưng là “nhà phê bình thư pháp”. Nực cười quá!!!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +1 (from 1 vote)
    Trả lời
  • Tôi hiểu Xuân Như muốn lưu ý rằng :Không phải cứ là nhà thư pháp tất nhiên là người có tâm (thiện tâm). Đồng ý với Xuân Như rằng đạo đức không phải là tiêu chí đánh giá chất lượng nghệ thuật. Tuy nhiên đạo đức và nghệ thuật không hoàn toàn tách rời nhau. Đạo đức, nhiều khi, có ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng nghệ thuật. Tâm không sáng có thể dẫn người ta đến nhiều quyết định sai lầm trong thể hiện sản phẩm.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Trịnh Tuấn nói:

    Ố xưng nhân chi ác giả; ố cư hạ lưu nhi sán thượng giả; ố dõng nhi vô lễ giả; ố quả cảm nhi trất giả!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +1 (from 1 vote)
    Trả lời
  • Xuân Như nói:

    Kính gửi bác Nhuận: Về vấn đề nội dung, cháu có mấy ý như sau:

    - Hy vọng có “chữ Tâm” thì không cứ các nhà thư pháp nói riêng, những người làm nghệ thuật nói chung và cả công chúng hay rộng hơn là tất cả mọi lĩnh vực. Tuy nhiên phạm trù này rất rộng, thực chất khái niệm trở nên mơ hồ vì không có công thức chung và càng không thể ốp, hay ép buộc cho bất kỳ một đối tượng nào, kể cả mấy ông thư pháp, họa sỹ hay bất kể ông nào, nhà nào, nhà gì gì. Mỗi người, mỗi lĩnh vực, mỗi ngành nghề có “cái Tâm” riêng theo một cách đặc thù.

    - Còn trong Thư pháp, nó cũng là một môn nghệ thuật như bao môn nghệ thuật khác. Cái “tâm” trong quan niệm đạo đức con người, đạo đức nghề nghiệp có thể có trong công việc, cuộc sống thường nhật không thể ép và đưa vào cái mà ta đang muốn nói đến như kiểu “đạo đức nghệ thuật”. Nghệ thuật không có khái niệm ấy. Giá trị nghệ thuật tách biệt với giá trị đạo đức. Không thể lấy đạo đức làm một trong những thước đo nghệ thuật. Trong lịch sử hay kể cả trong hiện tại cũng chứng minh, nhiều nhà nghệ thuật xuất sắc, nổi tiếng, thậm chí đi vào lịch sử, nhân cách họ dù có thế nào không xóa nhòa hay làm mất đi được tài năng nghệ thuật của họ. Thư pháp cũng vậy.

    - Còn cá nhân cháu nghĩ. “Cái Tâm” trong thư pháp nếu cần có, và muốn gọi như thế, trước hết cũng vẫn là: Yêu thích, đam mê, học hỏi, tự nâng cao trình độ trên cơ sở năng khiếu bản thân. Và sau đó toàn tâm ý với điều mình theo đuổi và có trách nhiệm với điều mình làm, với lời mình nói. Cháu thiết nghĩ thế cũng đã là khá nhiều rồi.

    Các vị thư pháp ở ta hiện nay (chủ yếu là mấy ông có tuổi “giả đồ” hết thời) phần lớn kêu gọi nhiều “cái Tâm” trong Thư pháp, cháu xin thưa. Các vị ấy đang thực hiện phong trào cổ động quần chúng để thiên hạ nghĩ rằng “mấy ông thư pháp là có tâm”, là người tốt, là người hay, là người giỏi, hòng mà che đậy, hay lấp liếm những thiếu khuyết không muốn cho thiên hạ nhìn thấy đấy. Nếu thực sự gọi là hiểu biết và có “cái Tâm” như chúng ta đang muốn có, thì chẳng bao giờ có ai vỗ ngực là có đủ và kêu to đâu, bất kể Thư pháp Hán Nôm, Quốc Ngữ hay Tiền Vệ, đồ già đồ trẻ đồ gì gì cũng vậy thôi.

    Quan điểm cá nhân của cháu như vậy. Có gì ta lại trao đổi nếu bác không chê bỏ.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +2 (from 2 votes)
    Trả lời
  • Minh Hoàng nói:

    Xin cảm ơn những chia sẻ của Thầy Phạm Đức Nhuận.
    Chuyến vào Nam chia sẻ đã giúp anh em trẻ của clb Thư pháp Nhà Văn Hóa Thanh Niên đã học hỏi và tập cách lắng mình rất nhiều, qua đó clb đã thây được một số điều mà Thầy đã chia sẻ là những điều cần quan tâm học hỏi nhiều hơn.
    Có thể Thư pháp còn nhiều thiếu xót, còn nhiều điều chưa hoàn thiện thì mong có những “người yêu Thư pháp Việt” như Thầy luôn bên cạnh ủng hộ chia sẻ cùng.
    Mong có nhiều dịp cùng trao đổi và chia sẻ về Thư pháp Việt cùng Thầy.
    Chúc Thầy một mùa thu an lành và ấm áp.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
    • Mặc Sinh nói:

      Có thể Thư pháp còn nhiều thiếu xót, còn nhiều điều chưa hoàn thiện thì mong có những “người yêu Thư pháp Việt” như Thầy luôn bên cạnh ủng hộ chia sẻ cùng.

      Vâng hỡi các nhà thư pháo Việt… Cho tôi giật title 1 tí: “Cần lắm một tấm lòng, cần lắm một quyển từ điển chính tả.”

      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: +1 (from 1 vote)
      Trả lời
  • Khách nói:

    Lại có bài mới hả các thầy?
    hehe, zưng mà kẻ hèn đọc xong hết bài vẫn ngơ ngơ ngư gà mắc tóc, rốt cuộc thì mấy vụ “lạm bàn” này sẽ dẫn đến kết quả zư lào nhể?
    Chỉ thấy thầy Tuấn lại tả xung hữu đột rồi, và lại chờ ít bữa thầy Nhuận biện bạch trả đũa lại cho mà xem.
    Và thư pháo vẫn là thư pháo…

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Trịnh Tuấn nói:

    Ố kiêu dĩ vi trí giả; ố bất tốn dĩ vi dõng giả; ố kiết dĩ vi trực giả!!!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Trịnh Tuấn nói:

    Anh vũ năng ngôn bất ly phi điểu. Tinh tinh năng ngôn bất ly cầm thú. Nhân nhược bão thực noãn y nhi bất tri cầu học, tắc hà dĩ dị ư anh võ tinh tinh chi năng ngôn dã hồ? Phạm tặc lộng ngôn loạn ngữ, đích thị Anh Vũ, Tinh Tinh!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • + Tôi rất mừng khi thấy ý kiến phê phán nghiêm túc rất chân tình của bạn Mặc Sinh về bài này. Chân thành cảm ơn bạn! Tuy nhiên nếu đọc thêm chút nữa, bạn sẽ thấy bài này không có mục đích khẳng định sự cần thiết của chữ tâm (vấn đề mà bạn nói là nó “cũ” rồi). Hơn nữa, tôi cũng không ngớ ngẩn đến mức liều mạng thuyết giảng về “chữ tâm”. Vấn đề tôi muốn đề cập ở đây là những gì đang diễn ra xung quanh chữ tâm – cái “xưa như trái đất”, ai cũng hiểu, nhưng chẳng mấy ai thể hiện đúng. Từ thực tế đó nhiều chuyện đáng buồn xẩy ra góp một phần không nhỏ vào “lực cản” sự phát triển của thư pháp Việt.
    + Bạn đã có lý khi nghi ngờ sự tồn tại của “nhà thư pháp”!
    + Giải pháp ư? Tôi cũng đã từng đề cập tới điều này trong những bài khác.
    + Kêu gọi mọi người ngồi lại với nhau ư? Tôi rất muốn, nhưng còn khó khăn lắm, khi mà còn quá nhiều điều cần phải giải quyết. Nếu đọc lại bài này một lần nữa, bạn sẽ thấy đây gần như là một lời kêu gọi.

    Mong nhiều hơn nữa những ý kiến của bạn!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +1 (from 1 vote)
    Trả lời
  • Mặc Sinh nói:

    Bài viết rất dài, nói rất nhiều, nhưng kì thực chẳng có gì mới. Lương tâm và trách nhiệm (gọi tắt là chữ Tâm – theo tác giả của bài) là thứ mà bất kì môn nghệ thuật nào cũng cần, là điều ai ai cũng biết. Tác giả chẳng đưa ra một ý kiến phân tích nào gọi là đáng để xem, vẫn là lặp lại những câu chữ mà nhiều người đã nói, nhiều báo đã đăng mà thôi!

    Bác Nhuận cứ 1 điều “nhà thư pháp”, 2 điều “nhà thư pháp”, thử hỏi nước ta có nhà thư pháp nào chưa đã? Một thứ nghệ thuật còn mới mẻ đối với nước ta (ở thời đại này – không phải thời đại xưa) thì tất nhiên sẽ phải trải qua giai đoạn như hiện nay, phát triển manh mún nhỏ lẻ. Người ta chưa đạt được đến chuẩn mực, thì ắt sẽ có người nghĩ mình ok lắm rồi, có thể “tung hoành thiên hạ” được rồi, kỉ lục được rồi… Đó cũng là xu thế tất yếu. Thêm 1 bài phê phán nữa (với những câu chữ cũ kĩ) sẽ chẳng giải quyết được gì, tại sao bác không đưa ra giải pháp gì đó, sao không kêu gọi mọi người ngồi lại với nhau?

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +1 (from 1 vote)
    Trả lời
  • Bạn Phichan nhầm đó! Trong bài này tôi không lấy bất kỳ ai “làm thí dụ cho … cái xấu”. Hơn nữa tôi chưa hề bảo ai là xấu cả. Tôi chỉ nói đến cái sai, cái đúng, cái hay, cái dở của những sản phẩm cụ thể (theo quan điểm của tôi). Tôi tôn trọng tất cả mọi người, kể cả những người có những sai lầm hoặc có những lời khiếm nhã với bản thân tôi. Vậy xin quí vị đừng gán cho tôi những thuộc tính mà tôi không có để phê phán tư cách của tôi. Tôi hết sức cảm ơn nếu quí vị chỉ cho tôi một cách cụ thể cái sai, cái đúng trong những bài viết của tôi và đừng suy đoán không có cơ sở.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • ‎2 vị này ….có nhân duyên với nhau mà :D, mấy vụ tranh biện ác liệt rồi! hiện nay ít người viết lách về Thư pháo, nên xét ra bác Nhuận cũng đáng khen! ngoài mấy cái …nhận xét như bác Phichan nêu trên :D với nữa……

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Mít tơ này luôn lấy TT làm thí dụ cho … cái xấu. Nhưng bác ấy nói nhiều quá về TT nên mình thấy ….

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Tính ra bác Nhuận có khi là người có tâm với Thư pháo nhất đấy nhờ :D

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
    • an hieu nói:

      Con kính chào bác Nhuận,con rất chân thành cảm ơn những lời tri ân,lời kêu gọi,nỗi lo lắng,những trăn trở…của Bác Nhuận trước nghệ thuật thư pháp việt trong thời kỳ hội nhập bây giờ(con xin mạo phép gọi là Bác Nhuận cho thân thiết hơn được không ạ).Chắc hẳn những ai đang và đam mê,đang hành nghệ thuật thư pháp cũng đêu biết đến và nghe wa các chữ:”tâm””nhẫn””hỉ””nộ””ai””ái””ố””tham””sân””si””…phải không ạ.Sự lên tiếng và phản cảm trước những thư của Bác gởi đến mọi người,nỗi lo lắng,tâm nguyện,con nghĩ không dễ gì Bác đưa thư đến mọi người,…Sự phản cảm như vậy,”NHẤT THIẾT”không phải là “tâm chính” trong nghệ thuật thư pháp rồi…rồi…rồi…Đã đi trên con đường nghệ thuật,những nhân:(” không có nền tảng tư tưởng vững chắc,mà tư tưởng phải “đúng” cả quá khứ,hiện tại và tương lai…kết hợp với hành động,khoa hoc,..)ắc sẽ dẫn đến thất bại,sẽ không “THÀNH CÔNG VÀ HẠNH PHÚC LỚN NHẤT CUỘC ĐỜI “được.Thử hỏi cuộc đời này có được mấy nhân hiểu hết được chữ “Tâm” chứ…”PHÁ MÊ LIỀN NGỘ,NGỘ MÊ LIỀN HÀNH,HÀNH NGỘ LIỀN THOÁT”…tại sao không nhìn vào”cái nhìn” để “ngộ” chứ?nhìn vào con chữ bề ngoài…làm sao mà “ngộ”được. “Đạo đức” luôn đi đôi với “nghệ thuật” không thể tách rời nhau được.vì “nhân” hành nghệ thuật là “nhân” của mọi “nhân” rồi. “Có tài mà không có đức” mọi “nhân” sẽ nghĩ ra sao đây?Bac Hồ đã đi vào quá khứ nhưng hiện tại có ai không nhớ đến “tài” và “đức” của Bác không?Vậy “nhân” làm nghệ thuật là “nhân” của mọi “nhân”. “nhân” muốn hành “tài” hay hành “đức” hay là muốn hành cả “đức và tài”…Con rât buồn vì sự xung đột tư tưởng này.Đến bao giờ chữ “ĐẠI ĐOÀN KẾT…ĐẠI THÀNH CÔNG” mới được thự hiện chứ.Con xin lỗi và mạo phép thành thật rất mong,tất cả nhưng ai đang và là “nhân” nghệ thuật,nghệ thuật thư pháp,hãy rà soát lại cái ‘tâm” và cái nhìn “tâm” và nền tản tư tưởng của mình,để được đi trên: (“Con đường nghệ thuật”? ) thật sự thật trong sáng ,đúng và,chuẩn mực nhất, hơn trước.Con cảm ơn Bác Nhuận rất nhiều…chúc Bác thật nhiếu sức khỏe,con đường nghệ thuật ngày càng đạt đến đỉnh cao?…”…PHÁ MÊ LIỀN NGỘ,NGỘ MÊ LIỀN HÀNH,HÀNH NGỘ LIỀN THOÁT…”…”CẢM XÚC-TRÍ TUỆ-TỪ BI-TRÍ TUỆ-ĐẠO ĐỨC-THƯỞNG NGOẠN-CẢM XÚC”…gởi lời tri ân đến tất cả mọi nhân,chúc mọi nhân an lành,hạnh phúc.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0 (from 0 votes)
      Trả lời
Đăng nhập và kết nối bằng:
Viết phản hồi