“Ông đồ” thời nay

 
Đăng bởi: 9 February 2009
views  1,421 lượt xem
CHIA SẺ:

Cuối năm, nhiều người dân có nhu cầu mua chữ thư pháp treo trong nhà. Đây là “cơ hội quý giá” để các “ông đồ” thời nay miệt mài gò lưng… “bán” chữ. Tuy nhiên, hình ảnh “ông đồ thời @” đã ít nhiều “nhạt sắc phai hương” chứ không còn vẹn nguyên như ông đồ trong ký ức văn hóa của dân tộc.

“Mỗi năm hoa đào nở; Lại thấy ông đồ già; Bày mực tàu giấy đỏ; Trên phố đông người qua…” Hình ảnh cụ đồ già cung kính sang trọng trong thơ Vũ Đình Liên, mỗi xuân ngồi nắn nót viết từng chữ cho khách đang ngày càng rời xa chúng ta.

Bây giờ, nhiều người chơi thư pháp cũng theo đòi bút nghiên, nhưng, dạo qua Phố ông đồ (trước Nhà Văn hóa Thanh niên TP.HCM, mở cửa từ ngày 27/1 (nhằm 20 tháng chạp) đến ngày 6/2 (30 Tết) thì nhiều cảnh thấy … tức cười.

Ông đồ thời nay

Ông đồ xưa và nay

Trước đây, các ông đồ (thầy giáo) thường là… già, sau bao năm gõ đầu trẻ trong làng trong tổng, nhãn quan nhìn nhận đánh giá thế nhân thời vận ngày càng sâu rộng bởi việc “cho chữ” khi Tết đến xuân về. Thường thì muốn xin chữ, phải mang lễ đến tận nhà ông đồ, cung kính chuyện trò, hỏi thưa. Ông thông thạo chữ nghĩa, giỏi ứng tác thi ca, nhìn người mà cho chữ, nhìn chữ mà đoán người. Xin được chữ nào, nghĩa là ứng vào tài vận nhà mình (hoặc con cháu mình) nghĩa của chữ đó.

Cũng có những ông đồ thanh bần ngồi cặm cụi “cho chữ” bên phố đông người qua. Hình ảnh đó, như một dấu lặng văn hóa trong bản hòa âm muôn điệu của cuộc sống.

Bây giờ, phố ông đồ có rất nhiều ông đồ… không già, cá biệt có ông đồ còn học phổ thông, văn chương thi phú thì tùy khả năng, nhưng thường là… kém. Các “ông đồ trẻ” chỉ có điểm chung là say mê viết thư pháp.

Ông đồ thời nay

Phố ông đồ hoạt nhộn nhịp nhất từ khoảng 3 giờ chiều trở đi. Khách nhiều thành phần, có người đi ngắm, có người tìm lời hay ý đẹp mang về nhà treo, cũng có khách hàng tự sáng chế thơ cho ông đồ viết… Theo một ông đồ trẻ, khách hàng buổi sáng tuy ít nhưng rất “tiềm năng”, là những người biết chơi chữ nghĩa. Khách buổi chiều và tối thì đủ dạng, chủ yếu đi ngắm nhiều hơn mua.

Thương mại hóa, có sẵn “menu” cho trái tim

Có “ông đồ” chỉ viết chữ thư pháp, “ông” thì chuyên vẽ trên các hòn đá nhỏ, cũng có “ông” vẽ hoa mai hoa đào trước vào tờ giấy dó để khi khách hàng yêu cầu thể loại nào thì có ngay.

“Ông đồ” nay văn chương vừa phải, thi phú tầm tầm, chữ nghĩa cũng nhiều nét còn chưa chuẩn, thế nên, khách hàng cũng hay… sách nhiễu. Các “ông đồ” buộc lòng phải “thương mại hóa”, phục vụ là … chính, theo tinh thần khách hàng là thượng đế.

Vẽ chân dung cho khách trong Phố Ông đồ

“Ông đồ” Nguyễn Tăng Nghị cho rằng đáng lẽ chữ thư pháp phải được viết bằng hai màu chủ đạo đen trắng nhưng khách hàng thích màu đỏ, màu xanh, vàng… các “ông đồ” cũng phải chiều ý. Chữ thư pháp thường được viết trên giấy dó hoặc giấy xuyến chỉ thì bây giờ “các ông” có thể viết trên nhiều loại giấy theo yêu cầu khách.

“Nhu cầu của khách hàng bây giờ đa dạng lắm” – một ông đồ trẻ măng đang ngồi giải lao cho biết. Không chỉ có mua các bức thư pháp mà họ còn đề nghị vẽ chữ lên nón bảo hiểm, lên đầu xe máy. “Ông đồ” Nghị đã từ chối vẽ chữ Nhẫn lên đầu một chiếc Attilla màu trắng vì: “thấy không giống ai, viết đã rồi vài tuần nó cũng trôi mất. Uổng công sức mình, uổng cả cái chữ”.

Các “ông đồ” nay có thể viết, vẽ chứ không thể ứng tác thơ, câu đối theo yêu cầu khách hàng. Thế là hàng loạt “menu” lời hay ý đẹp về tình yêu, cuộc sống, thiên nhiên được bày ra sẵn. Chỉ cần khách gợi ý… chủ đề là có một tập thơ được ông đồ đưa ra “chào hàng”.

Nếu khách vẫn không hài lòng thì có một cụ già ngồi gần đó sẵn sàng sáng tác thơ với giá tùy hỉ. Có thơ, khách hàng chuyển sang cho “ông đồ” viết rồi mang về nhà treo lên… ngắm nghía cho vui cửa vui nhà.

Một "ông đồ" đang tư vấn cho khách hàng

“Bán chữ” và “cho chữ”

Đây là lần thứ hai NVH Thanh niên tổ chức phố Ông đồ nằm trong một loạt chương trình Tết Việt. Năm ngoái, mỗi ông đồ đóng tiền chỗ ngồi là 500 ngàn đồng cho 10 ngày, năm nay giá “mặt bằng” hơi cao: 1,5 triệu nên nhiều ông đồ không có cơ hội tham gia.

Tuy nhiên, tính theo “ông đồ trẻ” Nguyễn Hoàng Việt thì mỗi ngày anh có thể kiếm được vài trăm ngàn. Vừa có nơi thỏa mãn niềm đam mê viết chữ thư pháp vừa có tiền xài tết. Đối với một cậu học sinh lớp 11 (trường Phan Đăng Lưu) như Việt thì quả là rất tuyệt vời.

Viết thư pháp trên các mặt hàng lưu niệm cho khách

Càng ngày, nhu cầu về một cái Tết vui, một cái Tết ý nghĩa càng được người dân quan tâm. Vui, ý nghĩa thế nào là do cách nghĩ của mỗi người nhưng thú vui chơi chữ thư pháp có vẻ ngày một nở rộ. Cơ hội để những người học thư pháp có đất hành nghề. Tiện cả đôi bề.

Tuy thế, nếu chỉ luyện tập (một cách cơ học) cho chữ đẹp, rồi ngồi “bán chữ” thì chưa đủ. Vì sao ngày xưa các cụ ta chỉ gọi hành vi này là “cho chữ”? Là vì trong hành vi “cho chữ” ẩn chứa rất nhiều tầng sâu văn hóa, giáo dục về thẩm mỹ, nhân cách. Sự trả tiền chỉ mang tính tượng trưng chứ không phải yếu tố chủ đạo. Nếu không cẩn thận, các “ông đồ thời @” sẽ phá hỏng một trong những biểu tượng văn hóa rất đẹp của dân tộc.

Thanh Phúc
(Báo điện tử VTC News)

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
NGƯỜI ĐĂNG
Admin: Nếu quý vị muốn đăng tải, chia sẻ bài viết, tài liệu, hình ảnh xin vui lòng gửi về bbt@thuhoavietnam.com hoặc viết bài trên Diễn đàn
 
Viết phản hồi