Thư pháp hiện đại: Mới hay là… rác?

 
Đăng bởi: 21 December 2009
views  2,497 lượt xem
CHIA SẺ:

Sự xuất hiện của nhóm thư pháp Tiền Vệ đầu tiên tại Việt Nam gồm: Lê Quốc Việt, Nguyễn Quang Thắng, Nguyễn Đức Dũng, Phạm Văn Tuấn, Trần Trọng Dương với chủ thuyết đưa thư pháp hiện đại vào Việt Nam đã khiến hiện trạng thư pháp nước nhà có thêm một dòng thư pháp mới.

Nhóm Tiền Vệ

Thư pháp không phải thứ sao chép

Theo các anh, thư pháp hiện đại là như thế nào?

Từ trước cho đến nay, cứ nhắc đến thư pháp, đa phần ai cũng chỉ biết đến thư pháp cổ và thư pháp quốc ngữ. Thư pháp cổ điển là thư pháp viết chữ Hán chữ Nôm, còn thư pháp quốc ngữ mới chỉ có khoảng vài năm, và hiện đang dừng lại ở mức độ trang trí trên bìa báo bìa sách. Những người viết “thư pháp chữ Việt” này cũng được gọi là “các ông đồ thời @”.

Thực chất, thư pháp chữ quốc ngữ nên được khuyến khích như một thú chơi lành mạnh, hơn là game hay những trò độc hại khác. Còn mệnh danh là “ông đồ” thì hơi quá, vì họ không đọc được mấy chữ Hán chữ Nôm. Chúng tôi không phải vậy!

Chán ngấy thư pháp cổ hay sao mà các anh “tự tiện” cho ra đời loại hình thư pháp Tiền Vệ?

Anh hiểu thế này nhé, anh thấy rằng, anh hay tôi không thể bắt nhịp được với đời sống và tinh thần của xã hội hiện tại. Vì thế, anh đã tiến hành giải phóng tư duy, thích nói thật, nói những câu chuyện trung thực của xã hội và công cuộc xây dựng đất nước. Những tác phẩm theo phong cách thư pháp hiện đại của anh đã phần nào nói lên được những điều ấy. Và chúng tôi là như vậy đấy

Các anh cho ra đời một loại hình thư pháp mới, phải chăng có sự mặc cảm vì không thể vượt qua được cái bóng “cổ nhân”?

Trong phương diện nghệ thuật, thư pháp đối với chúng tôi không phải là một thứ đi sao chép lại, nếu anh viết giống người khác, là anh đã tụt hậu rồi. Mình viết giống “cổ nhân” thì mình đã tụt hậu với “cổ nhân”, viết giống Trung Quốc thì hẳn mình tụt hậu với Trung Quốc. Mình có cái nền là truyền thống thì mình phải kế thừa và vượt qua để tạo ra được cái bản sắc riêng của mình, đấy mới gọi là nghệ thuật. Còn không thì chỉ là những “ông đồ” đi sao chép chữ mà thôi.

Ai gọi nó là rác, thì họ đang khó chịu với cái mới

Thế thư pháp Tiền Vệ khác với thư pháp cổ như thế nào?

Khác nhiều lắm, đó là nghệ thuật đương đại.

Tôi thấy nghệ thuật bây giờ đang quá lạm dụng 2 chữ “đương đại”?

Nói là đương đại vì thư pháp tiền vệ chính là sự cộng hưởng của nhiều loại hình nghệ thuật khác. Còn nếu bạn thấy chúng tôi lạm dụng “đương đại” thì cứ hiểu nó là “đương tại” đi.

Trong cuộc biểu diễn thư pháp gần đây, trong một không gian Thiền, có bối cảnh là ngôi nhà có câu đối, trong tiếng nhạc Thiền, có thắp hương, khấn nguyện và đốt trầm. Không chỉ có 1 hay 2 người biểu diễn trong không gian đó là người sáng tạo mà tất cả những người tham gia, công chúng đến xem cũng sẽ thiền theo không gian đó.

Ví dụ thế này, một bức thư pháp được viết chân phương thì đơn thuần chỉ là sự sao chép, tuy nhiên, nếu có sự hỗ trợ từ âm nhạc thì con chữ sẽ không được viết như “cổ nhân” nữa mà nó mang những xúc cảm thời đại

Tức là sự cộng hưởng của tất cả?

Có sự cộng hưởng. Chúng tôi chỉ xuất thần trong một khoảnh khắc và viết lên một tác phẩm, đấy là một cái mới. Tôi nghĩ đó là một cách kế thừa truyền thống và phát triển, có nét hiện đại mới mẻ.

… Còn việc đưa chữ Nôm vào thư pháp Tiền Vệ?

Đấy hoàn toàn là bản sắc Việt, chữ Nôm là cái độc nhất vô nhị ở Việt Nam.

Cũng có nhiều người gọi thư pháp của bọn anh là rác, “lẩu”  hay “thập cẩm”, các anh nghĩ sao?

Tất nhiên cũng có sự nghi ngờ, người ta hay quan niệm rằng, thư pháp là phải đọc được nhưng chúng tôi có sự đề cao tính xúc cảm, xem được, đánh thức mọi giác quan khi đến với loại hình nghệ thuật này.

Nếu dùng chữ “thập cẩm”, rác hay “lẩu”, hẳn những người đó hơi khó chịu với cái mới. Tôi nghĩ, dùng đúng chữ phải là đa phương tiện, nếu gọi là “thập cẩm” cũng không vấn đề mà… hãy xem xét kĩ bản chất của nghệ thuật là gì rồi hãy gọi.

Giới phê bình đánh giá công việc của bọn anh thế nào?

Giới hoạ sĩ và nghệ thuật ở Việt Nam rất ủng hộ chúng tôi. Có thể kể đến như Phan Cẩm Thượng, Nguyễn Quân, Như Huy…

Các anh nhắc hơi nhiều đến chữ phát triển, vậy theo các anh, phát triển của các anh có đi kèm với bảo tồn thư pháp?

Tôi nghĩ đơn giản thôi, bảo tồn có nghĩa là giữ nguyên, phát triển thì khác đi rồi. Trong thư pháp Tiền Vệ, có cả sự phát triển, chúng tôi không bỏ đi những gì cổ truyền, đường nét vẫn hồn xưa, khí phách vẫn là thư pháp đơn thuần. Tiêu chí quan trọng nhất vẫn là phát huy. Như vậy mới có thể tiếp thị thư pháp ra đến thế giới, vì chúng ta có bản sắc và cái mới. Bao giờ chúng ta cũng cần phải có quá khứ phía sau!

Có điều gì đáng hỏi mà tôi lại chưa hỏi không?

Có chứ! Chúng tôi sẽ đưa nghệ thuật thư pháp phản ánh những vấn đề xã hội. Một cuộc triển lãm phản ánh việc lưu manh hoá trí thức sẽ được ra mắt trong thời gian tới, chúng tôi là những người làm việc về đầu óc nên rất trăn trở nhiều về vấn đề này. Hiện nay, tri thức Việt Nam đang bị “bê tông hoá”, triển lãm sẽ kết hợp cả nghệ thuật sắp đặt, chúng tôi đóng sách, đập phá bê tông và… dùng bia mộ để viết thư pháp. Bia mộ không có nghĩa là mồ chôn và có thể báo hiệu sự hồi sinh, nghệ thuật sắp đặt chính là đưa lại những góc nhìn cho người xem và chung tôi hi vọng có nhiều góc nhìn khác, mới mẻ.

H.Trọng
(Theo Báo Nông nghiệp)

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
NGƯỜI ĐĂNG
Admin: Nếu quý vị muốn đăng tải, chia sẻ bài viết, tài liệu, hình ảnh xin vui lòng gửi về bbt@thuhoavietnam.com hoặc viết bài trên Diễn đàn
 
  • Anh Thụy says:

    Nghệ thuật ra đời nhằm xoa dịu tâm hồn con người, do đó, không có loại hình nghệ thuật nào đáng để bị gọi là rác cả (kể cả “Thư pháp hiện đại” như tiêu đề bài viết đã nêu).
    Tôi mới học thư pháp chữ Hán được một tháng. Có lẽ do không có tư chất nên trong cả tháng tôi chỉ được học năm nét (mà hai trong các nét đó đã là các biến thể của nét sổ). Do đó, tôi hiểu rất rõ sự khó khăn (mà tôi thường nói đùa là “đau khổ”) của việc học một môn nghệ thuật nào đó. Chỉ là học cách viết chữ Hán bằng bút lông thôi đã khó đến như vậy huống hồ là sáng tác các “tác phẩm” nghệ thuật thuộc loại trừu tượng (như thư pháp tiền vệ chẳng hạn). Tôi chỉ mong tất cả “thư pháp gia” (của cả ba loại hình thư pháp) hãy nhớ rằng sáng tạo nghệ thuật là một công việc lao động nghiêm túc và khổ luyện, nó không đơn giản là cứ vung bút, vẩy mực tung tóe là xong. Hãy có cái nhìn khách quan, công bằng và toàn diện với những người không cùng theo đuổi loại hình thư pháp với ta.
    Và lời cuối cùng: Tất cả các sản phẩm do sự lao động hết mình của con người thì đều đáng trân trọng!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Lephat says:

    Các thư pháp gia chửi nhau giống bán cá quá, đồng nghiệp với nhau mà ai chơi gì kì vậy? Nhớ ngày nào mình cùng nhau bán thư pháp kiếm vài đồng bạc lẻ, cười nhạo nhau người ngoài biết được lấy gì mua gạo nấu cháo ăn.
    Các bác cũng vì sinh nhai thôi mà!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Hồ Dã says:

    Bài viết và Tiêu đề ở đây, theo tôi, là của người viết (H. Trọng – Báo Nông nghiệp) tự đặt và chưa hẳn có ý khẳng định hay phủ định (Mới hay …rác?) mà là đưa ra một câu hỏi gợi mở để mọi người tự đánh giá thôi. Tùy tâm mà sinh, tùy tâm mà diệt thôi. “Đạo trong cục phân!”

    Còn như bạn Hoài Anh nói, thì có lẽ chả có cái gì lại “không phải là rác”, hay “hữu minh” cả!

    Hồ Dã cũng là kẻ vô minh, nên mới viết cái này!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Hoài Anh says:

    Thư pháp Cổ điển mà nhiều người đang chí thú theo đuổi, xét đến tận cùng thì cũng là thứ rác thải của Trung Hoa, của người xưa mà nhiều người không hay.

    Ôi! một lũ vô minh!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Nghinh Phong says:

    Ăn một bụng no…rồi cười ngạo nghễ
    Đố thế gian, mấy kẻ được như ta

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • khucdochanh says:

    Gió cứ thổi
    lá cứ bay
    …và chó cứ sủa

    Nhưng ít nhất những người đang, đã và sẽ góp được 1 chút xíu gì đó dù là nhỏ nhoi cho Thư Pháp Việt (Quốc Ngữ, Hán,Nôm,Tiền Vệ) để tô điểm cho nền Văn Hóa Dân tộc thì thật là đáng quý và trân trọng biết bao nhiêu, còn Tiền vệ là rác hay lẩu hay …hướng đi đúng đắn, hãy để thời gian trả lời đi, khỏi lạm bàn.

    Chúc các cụ một năm mới An Khang, Thịnh Vượng

    Gửi riêng “phanvân ”
    Cho tôi gửi mấy lời với Huynh rằng thế giới này đã chưa đủ ô nhiễm âm thanh tạp hay sao chứ ???

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Không có ý kiến gì cả. Thấy có người trùng cả họ lẫn tên trên này “Trịnh Văn Tuấn” nên vào chào một câu cho phải phép. E lại có người nhầm nhọt…

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Bái says:

    Vui

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Trịnh Văn Tuấn says:

    Nực cười thay cho bè lũ năm tên, cả vú lấp miệng em, cứ tưởng thiên hạ mù cả. Hài, hài quá đi mất. Còn ngươi, Phan Vân kia, giỏng tai lên ta nói cho mà nghe, ngươi là ai, đã hơn đời được chữ nào chưa, có giỏi trình hiện chữ ngươi viết cho ta xem ra sao mà dám chê chữ ta bần tiện, yếu đuối, kém cỏi. Ngươi đã bằng Nhan Lương, Văn Sú chưa, ngươi đã lập kỷ lục và phá kỷ lục chưa.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Bái says:

    @ Phạm Đức Nhuận: “Tuy nhiên, tôi cũng thấy có không ít “tác phẩm rác” đang trôi nổi, gây phản cảm cho người xem. Điều đáng buồn là tác giả của chúng, khi được góp ý, thường “nổi cơn thịnh nộ” không chịu tiếp thu do ngộ nhận quá đáng “tài năng” của mình “.

    — Những cái được gọi là Tác phẩm rác – như bác nói – đang trôi nổi để gây phản cảm cho người xem thực sự không thể nào so sánh được với lượng trôi nổi gây phản cảm cho người xem của thư pháp truyền thống đâu ạ!

    Những người ngộ nhận về tài năng về thư pháp tiền vệ (nếu có) bất quá cũng chưa được vài ngón tay – nhưng lượng người ngộ nhận về “tài năng” thư pháp truyền thống là …+ đếm không nổi !

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • phanvân says:

    Tôi thì tôi thấy rằng, về khách quan mà nói, thư pháp QN đang có tiếng nói mạnh mẽ nhất, các tay bút QN trong SG nổi tiếng hơn cả, cái này là ý kiến cá nhân tôi vì tôi thấy Huế, miền trung chả tay nào viết thư pháp QN đẹp, còn ở HN thì tuyệt nhiên không có tay nào có khí cốt QN, mấy tay như Loa Kèn, Trịnh Tuấn, Thanh Bình bôi trát được 1 chút, nhìn chữ bần tiện, yếu đuối, kém cỏi. Tuy rằng ” … thư pháp quốc ngữ mới chỉ có khoảng vài năm, và hiện đang dừng lại ở mức độ trang trí trên bìa báo bìa sách…” nhưng hãy cứ được như thư pháp QN đi cái đã. Còn thư pháp TV, các ông ấy quá ngạo mạn và tưởng bở, giới mỹ thuật là ai? là Phan Cẩm Thượng, Nguyễn Quân, Như Huy à? Nói chung còn loanh quanh, chưa xác định khái niệm lắm, thư lý thì cũng lại của Tầu, nào đã được là của Nhật. Trả lời ngây ngô như gà gô, bí rì tắc tị. Có lẽ họ ngộ nhận bản thân, nhưng thôi, không sao, các ông tổ có quyền ấy. Thư pháp cổ điển thì sắp hỏng hẳn, nếu không gượng vựng vì chữ giới già thì không chấp, kể như Hoằng, Cảnh, Lược, và U-nét-cô, tô vẽ và bôi bẩn, giới trẻ thì như Phúc, Hải, viết tuyền một lối tùy tiện, chả sư mô gì, ngụy cổ điển, lừa dân dốt kiếm ăn mà thôi. Có mấy tay trẻ khác như: Long, Duy, Tùng, Đức thì khá hơn, nhưng cũng thế thôi, đi đến đâu nữa.

    Tóm lại, chữ dân ta đang viết, đang nói thì ta dùng, QN là nhất.

    Mấy lời lạm bàn, có gì sai xót, mong bỏ qua. Chúc mừng năm mới làng thư pháp, chuẩn bị vác chiếu ra đường lừa dân kiếm ăn thôi các thầy ơi.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • nguyenngocvu says:

    “Bọn 5 tên” trả lời vui thật, cứ lẳng lặng mà làm có khi còn không bị nói là ngu. Thật là chán. Tự xưng là ông tổ tiền vệ này nọ song lại đang tự tò tý te mình trong nghĩa địa thư pháp chính tông qua từng câu nói. Lúc 1 tỷ con dân Trung Quốc lạc hậu tụt lùi về thư pháp kia sẽ sang khóc trong khi bọn Nhật Hàn cười vỡ bụng vì có kẻ bám đuôi không nổi thì lại còn vui nữa. Bọn mỹ thuật mù tịt thư pháp thì kèn trống om xòm, bọn thư pháp cổ điển thì bịt tai ngậm tăm. Hài, hài quá, nghệ thuật võ mồm ạ.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Cụm từ “…lưu manh hoá trí thức…” – thực sự tôi không hiểu!

    Thư pháp Tiền vệ là một loại hình nghệ thuật, tuyệt nhiên, không phải là “rác”. Cũng như thư pháp chữ Việt không phải là “rác” hay “bôi bẩn” chữ Việt như đã có một số người lớn tiếng “mắng mỏ” mà chỉ có tác phẩm cụ thể nào đó được coi là “rác” mà thôi.

    Có không ít các tác phẩm đẹp. Tôi rất thích một số tác phẩm Thư pháp tiền vệ của Lê Quốc Việt và Thư pháp chữ Việt của Huỳnh Mỹ Lý…Tuy nhiên, tôi cũng thấy có không ít “tác phẩm rác” đang trôi nổi, gây phản cảm cho người xem. Điều đáng buồn là tác giả của chúng, khi được góp ý, thường “nổi cơn thịnh nộ” không chịu tiếp thu do ngộ nhận quá đáng “tài năng” của mình.

    Thư pháp tiền vệ là một nghệ thuật. Tuy nhiên không phải ai cũng cho rằng nó là Thư pháp, bởi lẽ, trong thư pháp tiền vệ, người ta VẼ nhiều hơn VIẾT. Do đó, không nên CHỈ căn cứ vào các tiêu chí của thư pháp truyền thống để đánh giá các tác phẩm thư pháp tiền vệ. Điều đó sẽ dẫn đến sự lệch lạc trong nhìn nhận và có thể đưa ra các kết luận sai lầm đáng tiếc.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +1 (from 1 vote)
    Trả lời
  • phanvân says:

    Rác chứ còn gì nữa, thư pháp quốc ngữ mới là đỉnh, tẫy chay tiền vệ.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • khucdochanh says:

    Trước tiên e gửi lời hỏi thăm sức khỏe tới các cụ nhân dịp năm mới!

    Tiền vệ là gì? Chính người viết chưa biết được nó là gì, nó như thế nào thì ko bao giờ được cho nó là lẩu , thập cẩm hay rác. Còn nó là cái gì đi nữa thì có sự phán xét của thời gian có thể khi mà những người như chúng ta ko thể mở mồm ra nói được.Đôi ta chúng ta ko nghe thấy nó nữa…thì lúc đo có thể khi nhắc đến tiền vêh người ta sẽ im lặng mà thôi.

    Còn 1 điều nữa xin được trích dẫn: “còn thư pháp quốc ngữ mới chỉ có khoảng vài năm, và hiện đang dừng lại ở mức độ trang trí trên bìa báo bìa sách. Những người viết “thư pháp chữ Việt” này cũng được gọi là “các ông đồ thời @”.

    Thực chất, thư pháp chữ quốc ngữ nên được khuyến khích như một thú chơi lành mạnh, hơn là game hay những trò độc hại khác. Còn mệnh danh là “ông đồ” thì hơi quá, vì họ không đọc được mấy chữ Hán chữ Nôm”
    quả thật sự cố tình kém hiểu biết đã làm cho rất rất nhiều thứ trở nên trầm trọng…

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
Viết phản hồi