“Ỷ lâu – Đảo luyện tử” – Một bài từ Việt

 
Đăng bởi: 27 July 2009
views  569 lượt xem
CHIA SẺ:

Ở Trung Quốc, từ được coi là thể loại văn học có thành tựu đặc biệt. Đếm sơ từ Tống có độ 2 vạn bài, thời Thanh độ 2 chục vạn. Từ đạt đỉnh cao vào Lưỡng Tống, được nhà Từ học Vương Quốc Duy coi là “Văn học tương ứng với một cái thời đại của nó” (nhất đại chi văn học). Từ Tầu nhiều, từ Ta thì ít. Nay xin cúng dường một bài từ của Việt Nam ta – tác giả Nguyễn Hoàng Trung(1) để chư vị đọc chơi, vị nào có hứng xin dịch nguyên điệu để quý vị độc giả cùng thưởng thức thì công đức thực là vô lượng vậy.

Ỷ lâu – Đảo luyện tử – Nguyễn Hoàng Trung. Bút sắt Xuân Như viết

Ỷ lâu – Đảo luyện tử – Nguyễn Hoàng Trung. Bút sắt Xuân Như viết

倚 樓 – 搗 練 子
秋 色 淡,
月 光 寒,
茅 店 雞 寒 唱 夜 闌.
最 是 離 人 愁 重 處,
含 情 無 語 倚 欄 杆.

Phiên âm: Ỷ lâu – Đảo luyện tử

Thu sắc đạm,
Nguyệt quang hàn,
Mao điếm kê hàn xướng dạ lan.
Tối thị li nhân sầu trọng xứ,
Hàm tình vô ngữ ỷ lan can.

Dịch nghĩa: Dựa lầu – Điệu Đảo luyện tử

Sắc thu mờ nhạt,
Ánh trăng lạnh lẽo,
Nơi điếm cỏ, gà lạnh gáy báo đêm tàn.
Ấy đích thị là nơi người li biệt thảm sầu chồng chất,
Ôm theo mối tình, lẳng lặng dựa vào lan can.

Dịch theo nguyên điệu:

Thu ảm đạm,
Ánh trăng hàn,
Điếm lạnh gà đâu chợt gáy ran.
Ấy chốn li nhân sầu chất ngất,
Nặng tình, không nói, dựa lan can.
(Phạm Văn Ánh tạm dịch)

Chú thích:

(1) Nguyễn Hoàng Trung hiện chưa rõ hành trạng. Tác phẩm của ông hiện còn Nguyễn Hoàng Trung thi tạp tập và Hiệu tần tập. Trong Nguyễn Hoàng Trung thi tạp tập có phần “thi dư” chép 22 bài từ, phân làm 3 loại: Đơn điệu tiểu lệnh, song điệu tiểu lệnh và trường điệu, theo tác giả, các tác phẩm này sáng tác bằng cách “mô phỏng theo các thể từ thời Đường – Tống”. Mở đầu sách có bài dẫn mang tên Thi sồ tiểu dẫn do đích thân tác giả Nhân Đình Nguyễn Hoàng Trung ghi vào năm Giáp tí. Xét nội dung các bài trong sách thì ông là con cháu một nhà dòng dõi trâm anh thế phiệt ở Hà Nội. (Sách có dùng nhiều danh từ thông dụng thời Nguyễn, kiểu chức vị “Cử nhân”, hay địa danh Hà Nội. Bài Du Thiên Ngưỡng sơn kí người ở Hà Nội – Tên gọi Hà Nội ở đây cũng cho phép khẳng định tác giả sống vào thời Nguyễn). Kết hợp khảo sát Hiệu tần tập, ở bài Tị loạn (tránh loạn) sách này có hai câu như sau: “Thiên mệnh khán lai dã bất thường; Kí kinh hỏa hậu hựu Tây Dương” (Thiên mệnh xem ra thật bất thường / Đã qua hỏa hoạn lại Tây Dương). Cái họa Tây Dương nói đến ở đây hẳn là chỉ sự xâm lược của người Pháp, như vậy sớm nhất tác giả phải viết những dòng này vào khoảng những năm từ 1856 về sau. Đến đây có thể khu biệt thời gian năm Giáp tí trong lời dẫn đầu sách có hai khả năng là năm 1864 và 1924. Trong sách lại có một bài chúc mừng các vị thi đỗ Cử nhân, Tú tài, mà năm 1924 thì khoa cử đã bị bãi bỏ rồi, vậy Nguyễn Hoàng Trung viết lời tựa cho cuốn Nguyễn Hoàng Trung thi tạp tập vào năm 1864.

Trường Phong – Phạm Văn Ánh

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
NGƯỜI ĐĂNG
 
Viết phản hồi