PGS Phan Văn Các: Chỉ bắt chước “vẽ” lại tác phẩm

 
Đăng bởi: 30 June 2009
views  1,020 lượt xem
CHIA SẺ:
PGS Phan Văn Các

PGS Phan Văn Các

Như TT&VH đưa tin trong số vừa qua, PGS Phan Văn Các, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Hán Nôm đang bị dư luận hồ nghi là đã “chép y nguyên” một tác phẩm thư pháp của nhà thư pháp Trung Quốc tên là Mã Ngọc Tiên. TT&VH đã đem vấn đề này trao đổi trực tiếp với PGS Phan Văn Các.

* Thưa PGS Phan Văn Các, xin ông có thể cho biết cảm giác của ông khi biết dư luận có đặt nghi vấn rằng phải chăng ông đã “đạo” một tác phẩm thư pháp của Mã Ngọc Tiên?

– Tôi không ngạc nhiên, không bất ngờ cũng không cảm thấy bị sốc hay phân vân gì trước tin đồn này. Thú thực, tôi cũng không biết cái gọi là “đạo” thư pháp áp vào trường hợp của tôi có trúng và đúng hay không nữa!

* Nhưng đem so tác phẩm thư pháp của ông thể hiện bài thơ bốn câu đề từ trong tập Ngục trung nhật ký với tác phẩm của Mã Ngọc Tiên thì như là “một khuôn đúc ra”. Nghĩa là ông cũng viết bằng triện thư, kiểu chữ mà Mã Ngọc Tiên đã viết. Tại sao ông không chọn kiểu chữ khác để viết?

– Tôi cho rằng chuyện viết chữ giống nhau là chuyện bình thường. Xưa, đời Đông Tấn ở bên Trung Quốc có Vương Hy Chi là nhà thư pháp nổi tiếng. Chữ của ông ấy đẹp, làm nhiều người ngưỡng mộ mà bắt chước học viết cho đẹp như chữ của ông. Tôi không phải là người chuyên viết và hoạt động trong lĩnh vực thư pháp nên không nghĩ mình đã đạt đến mức độ “đỉnh cao” như Mã Ngọc Tiên. Tôi chỉ vì thấy thích thú tác phẩm đó, nên trong một dịp nọ đã bắt chước, có thể nói là “vẽ lại” tác phẩm đó, chỉ khác đôi chút về cách trình bày. Đã bắt chước thì của người làm sao, của mình phải như vậy. Họ viết triện thư, mình cũng phải triện thư chứ, viết kiểu chữ khác thì nói làm gì nữa. Chỉ có điều, tôi không có hoa tay, không giỏi về thư pháp nên không “vẽ đẹp” như bà ấy (tức Mã Ngọc Tiên) được. Nếu “vẽ đẹp” được như bà ấy, hoặc hơn thì còn gì bằng!

* Ông có mẫu tác phẩm của Mã Ngọc Tiên để nhìn vào đó rồi “bắt chước vẽ lại”?

– Tôi được xem tác phẩm này ở Bảo tàng Hồ Chí Minh. Tôi không nhớ chính xác là năm hai ngàn bao nhiêu nhưng đại loại năm đó có một đoàn Trung Quốc, trong đó có Mã Ngọc Tiên sang thăm và tặng lại một số tác phẩm thư pháp chép lại một số bài thơ của Bác Hồ cho Bảo tàng Hồ Chí Minh. Lần ấy, bảo tàng Hồ Chí Minh mời tôi đến để giới thiệu cho đông đảo công chúng về cái hay, cái đẹp của những bức thư pháp ấy. Bản thân tôi cũng rất thích tác phẩm của Mã Ngọc Tiên nhưng lúc đó không có ý định viết. Một thời gian sau, Đại sứ quán Trung Quốc có mời tôi và cụ Lê Xuân Hòa (nhà thư pháp Thanh Hoằng Khê Lê Xuân Hòa) viết “một cái gì đó tùy chọn” cho họ mang về Trung Quốc dự triển lãm thư pháp. Ngày ấy tôi bận trăm công ngàn việc nên rất ngại. Nhưng rồi nể họ, lại chợt nhớ đến tác phẩm của Mã Ngọc Tiên nên mang họa tập “Thơ chữ Hán Hồ Chí Minh – Chú thích – Thư pháp” có tác phẩm của Mã Ngọc Tiên nhìn rồi bắt chước viết lại. Sau đó tác phẩm của tôi được Hội đồng học thuật của triển lãm đề nghị tôi cho mang tác phẩm đi Bắc Kinh triển lãm tiếp.

* Biết vậy sao ông không nói thẳng cho họ biết rằng tác phẩm chỉ là “vẽ lại” tác phẩm của Mã Ngọc Tiên?

Bức thư pháp của PGS Phan Văn Các

Bức thư pháp của PGS Phan Văn Các

– Như ban đầu tôi đã nói, việc chữ viết giống nhau là chuyện thường. Nhưng ở dòng lạc khoản của tôi là “Hồ Chí Minh Ngục Trung Nhật Ký – Phan Văn Các Thư” còn của Mã Ngọc Tiên là “Hồ Chí Minh thi Mã Ngọc Tiên thư”. Nghĩa là, nói như mọi người, tác phẩm của tôi vẫn có điểm khác của Mã Ngọc Tiên. Có lẽ, Hội đồng học thuật cũng nhận ra điều này nên cũng không thấy họ thắc mắc gì dù khách quan nhìn vào đúng là thấy hao hao giống tác phẩm của ai đó chứ tôi không có ý định muốn giấu giếm điều gì để tư lợi cho cá nhân mình!?

* Ông quan niệm như thế nào về nghệ thuật thư pháp?

– Thư pháp, trước tiên đó là một loại hình nghệ thuật độc đáo. Ngoài ra, thư pháp đó là cách viết chữ mô phỏng lại các kiểu chữ của người xưa, qua đó thể hiện, áp đặt cái chủ quan của người viết lên tác phẩm. Qua tác phẩm đó, người tận thưởng có thể nhận ra, biết được tâm hồn và nhân cách của tác giả (người viết thư pháp)…

* Xin được hỏi ông câu hỏi cuối. Qua lần “bỗng dưng được làm tác giả Kim Bình Mai” và vụ việc dính dáng đến thư pháp lần này, ông có sợ cuộc sống và uy tín của ông sẽ bị ảnh hưởng?

– Tôi có sợ. Nhưng không phải sợ những thông tin như thế. Việc tôi có “đạo” thư pháp hay không mọi người vẫn có quyền bàn tiếp, tìm hiểu tiếp, còn bản thân tôi, tôi không thấy mình “phạm luật” đó. Điều làm tôi sợ lúc này là không may chết đột ngột thì một công trình rất lớn mà tôi đang làm dở không biết rồi đây ai sẽ viết tiếp?! Mà viết tiếp, viết hay còn “ngon giấc” chứ mà đang tâm đánh cắp nó thì… đau đớn lắm!

* Xin cảm ơn PGS Phan Văn Các!

"Triện thư hay kiểu chữ triện, là một kiểu chữ cổ của thư pháp Trung Quốc, có nguồn gốc từ chữ giáp cốt thời nhà Chu và phát triển ở nước Tần trong thời kì Chiến quốc. Kiểu chữ triện của nhà Tần trở thành dạng chữ viết chính thức cho toàn Trung Quốc dưới thời nhà Tần và tiếp tục được sử dụng rộng rãi để khắc trang trí trên các ấn tín dưới thời nhà Hán. Theo tôi, thời nào cũng vậy, với kiểu chữ cổ nào cũng vậy, nếu chỉ thích viết, muốn viết, nhất định phải viết theo một văn bản nào đó bằng chính kiểu chữ đã viết trên văn bản đó cũng không thể viết khác đi được. Có khác chăng ở chỗ bố cục, cách trình bày mà thôi” (PGS Phan Văn Các)."

Huy Thông (thực hiện)
Nguồn: Báo Thể Thao Văn Hóa

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
NGƯỜI ĐĂNG

Admin: Nếu quý vị muốn đăng tải, chia sẻ bài viết, tài liệu, hình ảnh xin vui lòng gửi về bbt@thuhoavietnam.com hoặc viết bài trên Diễn đàn

 
  • Sơn Trọng says:

    Mình phải làm hoàn thiện chính bản thân mình không nên lấy việc có sai hay không sai mà làm nền thư pháp nước nhà bị chia rẻ dẫn đến mất đoàn kết rồi ….
    Sai thì nhận lỗi và sửa chữa ….
    Tại hạ cũng là người được học một ít chữ từ tổ tiên có vài lời mạo muội có gì xin
    Trịnh huynh và các tiền bối khác giúp đỡ

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • doanhdoanh says:

    Nghệ thuật thư pháp Việt Nam đang chuyển mình .

    Kính thưa các bạn ! Qua các câu chuyện do Calligraphy Viet Nam và Calligraphy art sưu tầm và post trên Cửa hàng thư pháp Calligraphy Shop chúng ta đã được nghe nào là Quần nho khẩu chiến rồi thì các Thư pháp gia , các nhà nghiên cứu thư pháp và Hán Nôm tranh luận !!! Dù sao thì unghoadaphu cũng phải thừa nhận Thư pháp gia Trịnh Tuấn là dũng cảm . Phong trào học tập & sáng tác thư pháp ở Việt Nam đang phát triển nhưng nó cũng có nhiều vướng mắc như Âm nhạc & Hội họa mươi năm về trước đó là Bản Quyền , Tác Quyền & Sở hữu Hợp Pháp . Nghệ thuật thư pháp du nhập vào Việt Nam cả nghìn năm qua , nhiều thế hệ các nhà thư pháp đã qua đi nhưng gần đây qua 1 câu chuyện thì Nghệ thuật Thư pháp Việt Nam sẽ có những thay đổi cơ bản , từ văn hóa xin cho tới thị trường mua bán , từ những thư gia nghiệp dư sẽ trở thành những thư pháp gia chuyên nghiệp , từ buôn bán tô vẽ chữ nửa mùa với những mùa xuân và dịp tết thì nay đã có những cửa hàng , những gian hàng trưng bầy và bán thư pháp quanh năm. Thưa các bạn trong 30 năm qua ở Hà Nội thì có 3 con người đã góp phần không nhỏ cho nghệ thuật thư pháp Việt Nam đó là Cụ Lê Xuân Hòa , Ông Lê Quốc Việt và Ngài Trịnh Tuấn . Cụ thì có công khai phá , triển lãm , gợi mở cho một nghệ thuật thư pháp gần như bị chìm vào quên lãng . Ông thì có công nghiên cứu , giảng dạy và bán thư pháp , một bước đột phá từ Xin cho sang Mua bán và Ông còn có công đưa nghệ thuật thư pháp Việt Nam đến với bạn bè Thế Giới . Ngài thì có công khẳng định cá tính , phong cách và phẩm chất của người Việt , của thư pháp Việt và Ngài đang vận động cho một sự sáng tạo và chống lại những lối mòn sao chép & Ngài đang hướng tới sự khẳng định sự sáng tạo bằng Tác Quyền , bằng Bản Quyền Sáng Tác và Sở Hữu Hợp Pháp của các tác phẩm do những thư pháp gia , các nhà thư pháp sáng tạo , sáng tác những tác phẩm mang đậm nét của nghệ thuật thư pháp Việt Nam .

    Có vài nhời mông muội kính mong các bậc cao minh chỉ giáo .

    – unghoadaphu viết ở Vạn Bảo thôn .

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +1 (from 1 vote)
    Trả lời
  • trinhtu says:

    Đừng cãi nhau nữa !

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • DHB@:

    Nếu quả thực người có học, dám nói lời ngay, thì lộ nguyên hình tuổi tên ra nói chuyện. Trịnh mỗ không tiếp bọn núp danh, xọc gậy bánh xe.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • DHB says:

    Trịnh Tuấn ơi TT chưa học cái hay đã mở miệng chê bai người khác . Thư Pháp gia la người nên học đức tính khiêm tốn trước đã nhé.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • Việt Phong says:

    Bài viết này trên báo Thể thao văn hóa đã bị hạ, không hiểu vì lý do gì, vừa mới đăng hôm nay thôi. Câu chuyện viết chữ, lâm với mô kia bình thường mà um bét trên cả mặt báo lớn như Thể Thao Văn Hóa, thật xấu hổ khi cho đăng nhưng bài như thế này. Tòa báo thiếu hiểu biết thế này thì “văn hóa” được cái nỗi gì?

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
Viết phản hồi