Cuộc xướng họa ở Nam Quan

 
Đăng bởi: 10 March 2009
views  200 lượt xem
CHIA SẺ:

Tặng một hậu duệ của Trạng nguyên Giáp Hải

Ải Nam Quan xưa

Năm xưa, trước khi sang xâm lược nước ta, Mao Bá Ôn – quan Đô Ngự sử nhà Minh -gửi sang triều đình nhà Mạc bài thơ Vịnh Bèo nguyên văn như sau:

Tùy điền điền trục thủy mạo ưng châm
Đáo xứ khan lai thực bất thâm
Không hữu căn miêu không hữu diệp
Cảm sinh chi tiết, cảm sinh tâm
Đồ tri tụ xứ ninh tri tán
Đãn thức phù thời ná thức trâm
Đại để trung thiên phong khí ác
Tảo quy hồ hải tiện nan tầm.

Nghĩa là:

Bèo mọc trong ruộng nước nhỏ như cái kim
Rễ bám vào đâu không ai biết
Bèo đã không gốc rễ, không có lá, không có cả cành
Tuy rằng hội họp lại đấy nhưng tan rã cũng rất nhanh
Chỉ một trận gió là tan tác
Nếu gặp phải khi trời xấu, bão gió
Thì quyết một trận là ra hồ, ra bể không ai còn thấy vết tích nữa!

Bài thơ đầy vẻ kinh miệt dân ta, và cũng bộc lộ sự ngạo mạn của viên quan họ Mao.

Giáp Hải được triều đình ủy thác lên cửa Nam Quan tiếp sứ, họa lại như sau:

Cẩm lân mật mật bất dung châm
Đới diệp liên căn khởi kế thâm
Thường dữ bạch vân tranh thủy diện
Khẳng giao hồng nhật chiếu ba tâm
Thiên trùng lãng đả thành nan phá
Vạn trận phong xuy vĩnh bất trầm
Đa thiểu ngư long tàng lý diện
Thái công vô kế há câu tầm

Nghĩa là:

Kết lại dày đặc như vảy gấm, dù cái kim chui qua cũng không lọt
Cành rễ liền nhau, mọc chằng chịt ăn rất sâu
Thường cùng đám mây trắng tranh vẻ đẹp trên mặt nước
Vẫn làm cho vầng hồng kia không chiếu được xuống đáy sâu
Lớp lớp sóng dồi không phá tan được
Biết bao cá rồng ẩn nấp ở dưới
Dù Thái Công Lã Vọng cũng không có cách nào câu được!,

Giáp Hải (1507 – 1581) còn gọi là Giáp Trừng, hiệu Tiết Trai, tự Tiềm Phu, người xã Dĩnh Kế, huyện Phượng Nhãn, nay thuộc xã Dĩnh Trì, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang.

Năm 32 tuổi, đỗ Trạng nguyên khoa thi Mậu Tuất niên hiệu Đại Chính 9 (1538) đời Mạc Đăng Dung. Ông từng đi sứ Tàu, làm quan trải các chức Thượng thư Bộ Lại, kiêm Đông Các Đại học sĩ, Nhập thị kinh diên, hàm Thái Bảo, tước Luân Quận công, sau tiến phong Quốc công, về trí sĩ, thọ 75 tuổi. Giáp Hải có quan hệ mất thiết với Nguyễn Bỉnh Khiêm. Hai người có nhiều thơ văn xướng họa với nhau, đều đỗ Trạng nguyên, cùng nổi tiếng về tài chính trị và văn chương, cùng được phong tước Công. Tác phẩm, ngoài Cổ kim ứng đáp bang giao tập, còn có khoảng vài chục bài thơ chữ Hán, biểu tạ, bi minh..

Theo Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 5.
Nxb KHXH. Hà Nội, 2000, tr. 723 – 740.
Nguyễn Xuân Diện là đồng soạn giả.
Nguồn: Blog Nguyễn Xuân Diện

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
NGƯỜI ĐĂNG
Admin: Nếu quý vị muốn đăng tải, chia sẻ bài viết, tài liệu, hình ảnh xin vui lòng gửi về bbt@thuhoavietnam.com hoặc viết bài trên Diễn đàn
 
Viết phản hồi