Từ điển – Giúp đọc Nôm và Hán Việt

 
Đăng bởi: 30 Tháng Mười 2008
views  2 542 lượt xem
CHIA SẺ:

td nom hanviet Từ điển   Giúp đọc Nôm và Hán ViệtCuốn Giúp đọc Nôm và Hán Việt (GĐN&HV) 띐 讀 喃 吧 漢 越, là một dụng cụ giúp giải mã tức là “phanh âm” các văn kiện viết bằng Hán Nôm. Sách mới được hiệu đính và in lại lần thứ tư tại Việt Nam gần đây, với các chữ tượng hình Hán Nôm đã được viết bằng điện toán nhờ công khó của Hội Bảo tồn di sản chữ Nôm (Vietnamese Nôm Preservation Foundation – đặt căn cứ tại Florida) . Với cuốn sách cầm trong tay, ai thông thạo Việt ngữ đều có thể tự mình đọc Hán Nôm mà không cần thầy dậy. Cố nhiên những bước đầu sẽ ngập ngừng loạng quạng, nhưng càng đọc nhiều, tốc độ sẽ càng mau, và sự hiểu biết càng thêm chính xác.

Tới giai đoạn này, độc giả có thể tự hỏi: mình nên khảo sát những tài liệu nào? Cố nhiên những tài liệu có thể khảo sát là các áng văn kim cổ viết bằng Hán tự, do mấy cây bút không phân biệt là Việt Nam, Trung, Hoa, Nhật bản hay Đại Hàn. Kế đến là các bút tích viết bằng chữ Nôm do một số nhà văn Việt Nam trước tác, trước khi chữ Quốc ngữ được mấy nhà truyền giáo Tây phương với sự hỗ trợ của các học giả vô danh ở địa phương, đã sáng chế vào đầu thế kỉ 17. Một sự kiện phải chấp nhận là thứ văn chương này ra đời cách đây đã ba bốn thế kỉ, nhất định phải mang nhiều mầu sắc khá xa lạ đối với các độc giả thuộc thế kỉ 21 của chúng ta.

Đó là lí do khiến soạn giả mạo muội viết thêm quyển Từ Điển Văn học Việt Nam (TĐVHVN) 辭 典 文 렟 越 南 này. Cuốn đầu chỉ dẫn phương thức đọc Hán Nôm. Cuốn sau giới thiệu những tài liệu Hán Nôm có giá trị hơn cả nên tìm đọc, đồng thời lại giải thích những điển cố và từ ngữ xa lạ ngày nay, nhưng lại thông dụng vào những thế kỉ 18, và 19, có thể gọi là “Thời đại Chữ Nôm”. Nhân tiện với tư cách là Từ điển Văn học, sách đã không bỏ qua các nhân vật lịch sử (nhất là của Việt Nam), các nhà văn Trung hoa, và cả các nhà văn Việt Nam thuộc thế kỉ 20 sáng tác bằng chữ Quốc ngữ. Còn thuộc lãnh vực văn học, sách lại ghi thêm nếp sống và triết lí bình dân của người Việt Nam dưới dạng phương ngôn ngạn ngữ, một số mượn từ văn chương Trung quốc, nhưng đa số rất độc đáo, ít thấy trong các nền văn học của thiên hạ.

Mong rằng: nắm trong tay dụng cụ mới, nhiều học giả sẽ lần lượt khảo sát các tài liệu Hán Nôm rất súc tích hiện nay còn nằm im lìm trong các thư viện Vatican, Paris, Aix en Provence, Bắc Kinh, Đông Kinh, Đài Bắc, Lisboa và Hà nội. Kết quả sẽ có những cuốn lịch sử Việt Nam được viết với tài liệu đầy đủ hơn; nhiều bài mới dưới dạng văn thơ hay dạng văn xuôi sẽ được tìm ra; một số nhân vật trong lịch sử hoặc trong làng văn sẽ được biết đến, và công tội của họ sẽ được phẩm định lại. Ngay chính Việt ngữ cũng sẽ càng ngày càng thêm tinh khiết …

Soạn giả cẩn chí !

Anthony Trần văn Kiệm
Mùa thu năm Ất Dậu

Bộ tự điển VNPF (Hội Bảo tồn Di sản chữ Nôm (Vietnamese Nôm Preservation Foundation – VNPF) tại Mỹ) chọn xuất bản đầu tiên là quyển “Giúp Đọc Nôm và Hán Việt” của Linh mục Anthony Trần Văn Kiệm. Đây là một tác phẩm đã hoàn tất sau 20 năm nghiên cứu. VNPF dự định xuất bản “Giúp Đọc Nôm và Hán Việt” dưới dạng cả sách in lẫn CD-ROM. Quy trình in bộ tự điển này sẽ là chuẩn cho các ấn phẩm Nôm sau này. Công việc này sẽ được thực hiện với sự tham gia và chỉ đạo của các nhà ngôn ngữ học, chuyên gia tin học và các nhà toán học có uy tín tại Việt Nam, Âu châu và Mỹ. Mỗi mục từ sẽ đuợc kiểm chứng để đảm bảo tính chính xác và sẽ kèm theo một mã số Unicode cho phép hiển thị chữ Nôm trên các máy tính khắp thế giới. Khi chữ Nôm đã có thể  trao đổi qua máy tính, toàn bộ các thư tịch Nôm trong các thư viện thế giới sẽ có thể đuợc nhận diện và kiểm kê. Sau khi xuất bản bộ tự điển của Linh mục Kiệm, VNPF sẽ tiếp tục xuất bản các từ điển và văn bản Nôm quan trọng khác.

Vì chưa nơi nào hội đủ các kiến thức kỹ thuật cần thiết nên ở Việt Nam hay nước khác, chưa có cơ quan hay tổ chức nào bắt tay vào công việc này. Hội VNPF, ra đời qua sự dấn thân của một nhóm chuyên gia tình nguyện trên ba lục địa, là tổ chức được trang bị để làm công trình này. Tất cả các dự án của VNPF – mà đầu tiên là các tự điển – đều liên quan đến việc bảo tồn các tác phẩm Nôm, qua đó góp phần giúp mọi người – người Việt trong, ngoài nước và người nước ngoài – hiểu rõ hơn tiếng nói và văn hoá Việt Nam.

Tầm quan trọng của dự án tự điển thật rõ ràng. Qua đó lần đầu tiên sẽ có một công cụ chính xác không những cho các học giả, nhà nghiên cứu mà còn cho phép bất cứ ai đọc đuợc chữ quốc ngữ tiếp cận và học chữ Nôm. Việc xuất bản bộ tự điển của Linh mục Anthony Trần Văn Kiệm sẽ là bước đầu mở ra cho chúng ta kho tàng văn học tích lũy từ nhiều TK của Việt Nam, bị mai một vì chiến tranh. VNPF đang mong tìm nguồn tài trợ để xuất bản bộ tự điển Nôm/Quốc ngữ đầu tiên đúng với danh nghĩa của nó. Nguyện vọng của VNPF là mong muốn lớp trẻ lưu tâm tới Hán Nôm, rồi dùng cuốn “Giúp Đọc Nôm và Hán Việt” như chìa khoá mở cửa kho tàng Hán Nôm hiện nay còn nằm im lìm trong các thư viện ở Việt Nam và trên thế giới…

Linh mục Anthony Trần Văn Kiệm, quê quán tỉnh Hà Nam Ninh, sinh 31.12.1920 hiện là một Linh mục Thiên Chúa giáo phục vụ xóm đạo họ Saint Patrick, ở Seadrift, vịnh Mexico tiểu bang Texas Hoa Kỳ. Khi Linh mục Kiệm tới tuổi cắp sách đến trường, thì Việt Nam đang bị nước Pháp đô hộ, lớp trẻ đều theo học quốc ngữ hoặc Pháp ngữ. Cậu bé Kiệm còn được cha dạy thêm chữ Hán Nôm. Tuy nhỏ tuổi, không hấp thụ được nhiều, nhưng cậu bé Kiệm đã được cha truyền cho phương pháp tự học Hán Nôm theo Tự điển Khang Hi, một cuốn sách lúc bấy giờ tại Việt Nam ít có ai biết tới.

Từ đó, Linh mục Trần Văn Kiệm vừa theo học tân học (ông đỗ Tú tài Pháp năm 1940 – 1941 tại Hà Nội, BS Hoá học năm 1951 tại Hoa Kỳ, MS Lý học năm 1952, rồi học thêm hai năm Quantum Mechanics cũng tại Hoa Kỳ; ngoài ra ông còn phiên dịch bộ kinh Tân Ước từ tiếng Hi Lạp ra tiếng Việt), ông vừa âm thầm nghiên cứu Hán Nôm. Tự điển “Giúp Đọc Nôm và Hán Việt” của Linh mục Kiệm đã phát hành và tái bản vào các năm 1989, 1997, 1999 với các chữ tượng hình Nôm Nho tự tay ông viết. Tới năm 2002 sau khi thấy công trình đã thành hình, ông liên lạc với VNPF và Hội đã nhờ GS Ngô Thanh Nhàn thuộc đại học New York vùng với nhóm các chuyên viên Hán Nôm rải rác khắp hoàn cầu đã nhận in lại sách với các chữ Nôm Nho viết bằng điện toán.

Theo Hội Bảo tồn Di sản chữ Nôm

P/s: Đây là cuốn từ điển có giá trị rất lớn về mặt nghiên cứu học tập và phát triển chữ Nôm của dân tộc. Song song với điều đó, cũng như một số cuốn từ điển chữ Nôm khác, BBT chúng tôi nghĩ rằng nó cũng sẽ hỗ trợ rất nhiều cho nhưng ai viết Thư pháp Nôm trong việc tra cứu để tìm ra một kết cấu phù hợp khi đẩy chữ Nôm sang một hướng mới: Thư pháp chữ Nôm.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +3 (from 3 votes)
Từ điển – Giúp đọc Nôm và Hán Việt, 6.5 out of 10 based on 2 ratings
NGƯỜI ĐĂNG
Admin: Nếu quý vị muốn đăng tải, chia sẻ bài viết, tài liệu, hình ảnh xin vui lòng gửi về bbt@thuhoavietnam.com hoặc viết bài trên Diễn đàn
 
Đăng nhập và kết nối bằng:
Viết phản hồi