Những người làm “Thiên đô chiếu” khổng lồ

 
Đăng bởi: 4 October 2008
views  1,088 lượt xem
CHIA SẺ:
Thư pháp gia Nguyễn Văn Bách

Thư pháp gia Nguyễn Văn Bách

Bức Thiên đô chiếu (Chiếu dời đô) khổng lồ được treo ở cổng Đoan Môn, Hoàng Thành Hà Nội vào dịp 10/10 năm nay, tác phẩm do các nghệ nhân cao tuổi dành tặng Thủ đô.

Kỷ niệm 54 năm ngày Giải phóng Thủ đô và hướng tới 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, có một nhóm người đã bước vào tuổi xưa nay hiếm miệt mài hoàn thiện một công trình quý tặng Thủ đô Hà Nội. Đó là bức Thiên đô chiếu (Chiếu dời đô), được treo ở cổng Đoan Môn – Hoàng Thành Hà Nội vào dịp 10/10 năm nay.

Nhà thư pháp Nguyễn Văn Bách sống trong một con ngõ nhỏ trên phố Tràng Tiền, là người sáng tạo ra các nét chữ mẫu trên giấy. Khi được hỏi về bức Thiên đô chiếu khổng lồ, cụ Bách, nay ở tuổi 84, hiền từ bảo: ‘’Thế thì phải xuống gặp ông Nguyễn Thế Long ở ngõ Lương Sử. Ông ấy mới là người có công lớn, còn tôi chỉ là viết chữ bình thường thôi’’.

Được làm học trò của thư pháp gia Nguyễn Văn Bách đã gần 20 năm, chữ nghĩa đã đầy bồ, ông Long gắn bó với nét rồng bay phượng múa từ người thầy và ngày càng thêm yêu, thêm tôn quý. Rồi một lần, ông nảy ra ý nghĩ, sao mình có nghề mà mình không gò chữ của thầy Bách để lưu truyền mãi mãi cho hậu thế đời sau.

Ông Long vốn cũng không phải là người theo nghề cha ông, ông biết nghề gò đồng với một lý do khá đặc biệt ấy là do cha mẹ gửi đến nhà người thầy dạy với mong muốn ông bớt mải chơi mà chú tâm vào nghề. Những ý tưởng gặp nhau, cụ Bách, ông Long và PGS – TS Nguyễn Tiến Thịnh, Khoa Hán Nôm, Đại học Quốc gia quyết định viết một Chiếu dời đô chưa từng có từ trước đến nay. Dưới nét chữ của cụ Bách, ông Long in lại mẫu, gò đồng theo đúng nét chữ ấy và mạ vàng để giữ được lâu bền.

Công trình tưởng đơn giản mà long đong lận đận. Người biết nghề không nhiều, một tay ông Long làm cả, rồi còn khoản kinh phí cũng không hề nhỏ. Kỳ cạch hàng tháng trời, ông mới gò được vài chữ. Năm 2005, ông Long mắc bệnh, những tưởng công trình phải dừng lại. May thay, đến cuối năm 2007, khi CLB Thư pháp thuộc Hiệp hội làng nghề Việt Nam muốn có một công trình hướng tới kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội mới đặt vấn đề với ông Long dựng lại việc làm này.

Toàn bộ bản Chiếu dời đô, kể cả lạc khoản là 250 chữ. Mỗi ngày cặm cụi gò một hai chữ, sau đó mài, giũa, sửa chữa, đánh bóng đúng với chữ thảo trên giấy có các nét thanh, đậm, ngang, xổ, uốn lượn… thành ra mỗi ngày, ông chỉ làm được hoàn chỉnh một chữ, như thế cũng có nghĩa là gần một năm mới làm xong.

Những bức hoành phi, câu đối bằng chữ gò đồng ông đã làm, chỉ cần gắn 3-4 đinh vít dài khoảng một cm vào đằng sau là có thể treo, còn với bức “Thiên đô chiếu” đặc biệt này, những chiếc đinh vít dài khoảng năm phân và phải có cách không để chúng bị tháo ra nếu trưng bày ở ngoài trời. Độ dài của những chiếc đinh vít như vậy khiến việc đặt chữ chính xác thẳng hàng là rất khó khăn.

Ông Long bên bức Thiên Đô Chiếu

Ông Long bên bức Thiên Đô Chiếu

Ông Long cho biết: Ngoài các con chữ bằng đồng thì nền gỗ cũng phải thật tốt. Mỗi tấm gỗ gắn chữ rộng 0,3m, cao 2,0m, bằng gỗ dổi hom bó bằng vải với sơn ta nhiều lượt và tẩm sấy bằng kỹ thuật đặc biệt, đóng khung chắc chắn, tránh cong vênh do khí hậu, thời gian. Mỗi tấm gỗ ấy gắn hai dòng chữ, như vậy cả thảy là 12 tấm, con số có ý nghĩa là vòng khép kín của 12 tháng trong năm, có bốn mùa xuân, hạ, thu, đông thể hiện sự trường tồn. Trong đó, 10 tấm cũng là thể hiện sự thập toàn, hai tấm bên để tiêu đề và trang trí. Hoa văn truyền thống theo kiểu công đơn, công kép thường thấy trong sắc chỉ của nhà vua được kẻ chỉ viền xung quanh, khiến cho người xem thấy nhịp điệu cứng mà không thô, không bị trùng lặp với các nét thư pháp của chữ.

Toàn bộ tấm Chiếu dời đô dựng trên một bộ khung gỗ chắc chắn, chịu tải nặng mà không bị nghiêng đổ khi có va chạm mạnh. Hai trụ đứng sẽ được chạm trổ họa tiết rồng bay đúng với thế Thăng Long, các thanh ngang có họa tiết thanh mạnh. Ngoài ra, trên nền của tấm gỗ còn có hoa văn là áng mây chìm. Sau khi lắp ghép các tấm gỗ lại với nhau và bo khung cẩn thận, bức Thiên đô chiếu cao 2,8m và rộng 4m. Toàn bộ chữ viết trên đó sẽ được mạ vàng để bền vĩnh cửu với thời gian.

Theo Hà Nội Mới

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
NGƯỜI ĐĂNG
Admin: Nếu quý vị muốn đăng tải, chia sẻ bài viết, tài liệu, hình ảnh xin vui lòng gửi về bbt@thuhoavietnam.com hoặc viết bài trên Diễn đàn
 
Viết phản hồi