Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài

 
Đăng bởi: 10 Tháng Mười 2005
views  2 941 lượt xem
CHIA SẺ:
laicaonguyen2 Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài

Thư pháp gia Lại Cao Nguyện

Là bậc túc nho, học chữ Hán từ 6 tuổi, rồi học tiếp trường Pháp-Việt, đi kháng chiến, lại đi du học Trung Quốc rồi về Khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Trung Quốc-Đại học Tổng hợp, Đại học Sư phạm, Đại học Sư phạm Ngoại ngữ từ năm 1956 đến nay, nghĩa là ông đã hơn 40 năm gắn bó với chữ Hán, chữ Nôm và thư pháp….

Chủ tịch CLB UNESCO thư pháp Việt Nam Lại Cao Nguyện – vị thầy giáo đã ở tuổi ”xưa nay hiếm”, đau đáu nỗi niềm ”Lạc dục anh tài” (sống trong thiên hạ, có người tài để giáo dục là một sự vui vẻ” say mê giảng giải cho tôi nghe về Thư pháp-môn nghệ thuật độc đáo, nét hào hoa trong sinh hoạt văn hoá tinh thần của người Việt tự ngày xưa: ”Thư pháp lúc đầu đơn giản chỉ là cách viết chữ Hán. Để viết cho đúng phải theo trình tự. Thầy phải viết chữ đẹp để viết bài cho học trò, viết sơn mẫu để cho học trò viết tô (viết thô), tìm những thiếp chữ viết đẹp cho học trò đặt trước giấy bản để mô phỏng (viết phóng). Cuối cùng học trò nhớ bài đã học hoặc nghe thầy đọc mà viết không nhìn mẫu (viết trầm, viết ám tả)”. Thuở nào đó, mới lớp học vỡ lòng, người thầy cũng bắt đầu từ những nét tô, nét phóng như thế…

Nhìn bàn tay cầm bút của người thầy già, thấy các đầu ngón tay quặp lại mới thấy cả một quá trình khổ công tập luyện thư pháp để nét chữ bay lượn trên vuông giấy. Người học thư pháp phải cầm bút bằng cả năm ngón tay mới phát huy được hết cái ”thần”, cái ”khí” ngọn bút lông: Bụng ngón cái đè vào phía trong quản bút, lực đầy từ trong ra ngoài. Ngón trỏ dùng đốt trên cùng đè vào phía ngoài quản bút, lực đẩy ngoài vào trong. Ngón giữa ngoặc vào quản bút từ phía trước kéo về phía sau. Dùng đầu ngón vô danh đẩy quản bút từ trong ra ngoài. Ngón út dựa vào ngón vô danh, thêm sức cho ngón vô danh… Thế mới hay, để đạt được công phu trong bất kỳ cái ”nghiệp” nào cũng cần sự hy sinh, tinh thần khổ luyện. Thầy Nguyện tâm sự: ”Gắn chút duyên với bút lông, giấy dó, phải đeo đuổi cả đời, con ạ”.

Ngót nửa thế kỷ đứng trên bục giảng, bao nhiêu tinh hoa Nho học, bao nét chữ thể hiện nhân cách con người, bao kiến thức từ đơn giản là Tam tự kinh chóng nhớ, dễ thuộc lòng đến triết lý thâm trầm trong văn học cổ, người thầy ấy đã đem hết tâm huyết truyền dạy cho lớp lớp người sau. Trò từ bé chỉ biết cầm đũa và cơm, chưa hề biết cầm bút, thầy phải nắn tay, chỉnh bút thế nào cho đứng để nét chữ mềm mại. Nếu trò vụng về và cầm bút xiêu thì nét chữ sẽ không thành. Thầy cũng vì thế mà vất vả theo trò, kiên nhẫn theo trò…

tam Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài

Chữ Tâm tập hợp chữ ký của hầu hết các thư pháp gia cả nước

Gò lưng trên vuông giấy đỏ tại sân nhà Đại Bái (Văn Miếu), tham gia buổi cho chữ quyên góp từ thiện, thầy Nguyện kể về sự ra đời của CLB Thư hoạ Thăng Long – tiền thân của CLB UNESCO Thư pháp Việt Nam do chính thầy là một trong người những người đứng ra sáng lập. ”Chỉ muốn tập hợp được nhiều thế hệ yêu thích thư pháp, để rồi nhân lên thành phong trào, thành nét sinh hoạt văn hoá phổ biến không chỉ mỗi dịp tết đến xuân về”, thầy Nguyện nói. Qúa tuổi ”Thất thập cổ lai hy” rồi, mà chủ nhật nào, người thầy già cũng lên từ Mai Dịch lên tới tận Hàng Quạt dạy thư pháp. ”Trọn đời thầy chỉ muốn được đào tạo cho nhiều người môn nghệ thuật truyền thống này, để khỏi buồn tủi với nghiên mực, giấy đỏ”, thầy tâm sự.

Nhà ông đồ già đơn sơ, trang trọng treo giữa nhà là bức thư pháp với một chữ ”Tâm” cùng nhiều chữ ký của các thành viên CLB UNESCO Thư pháp Việt Nam. Chấm mực viết đôi câu do nhà thơ Vũ Đình Liên đề tặng: ”Thiêu thân nghệ thuật là duyên nghiệp. Đốt nén tim trầm gửi gió hương”, thầy Nguyện trầm ngâm không nói, chỉ ngắm bức lụa ghi dòng chữ ”Lạc dục nhân tài”, ánh mắt hiền hậu mang ước vọng dung dị bao đời của người xưa: ”Người quân tử có ba niềm vui mà vị quân vương không có được. Niềm vui thứ nhất là bố mẹ còn, anh em bình yên. Niềm vui thứ hai là Ngẩng mặt lên không thẹn với trời, cúi xuống không hổ với người. Niềm vui thứ ba là sống trong thiên hạ có người tài để giáo dục * Mạnh Tử)…

Diệu Văn
(VietNamNet)

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
NGƯỜI ĐĂNG
Admin: Nếu quý vị muốn đăng tải, chia sẻ bài viết, tài liệu, hình ảnh xin vui lòng gửi về bbt@thuhoavietnam.com hoặc viết bài trên Diễn đàn
 
Đăng nhập và kết nối bằng:
Viết phản hồi