Đừng quá nặng lời với ‘thư pháp chữ Việt’!

 
Đăng bởi: 17 November 2007
views  1,029 lượt xem
CHIA SẺ:
Gần đây, phong trào chơi 'thư pháp chữ Việt' trở nên phổ biến ở nhiều nơi, nhất là trong các dịp lễ, tết. Ảnh: P.C.A

Gần đây, phong trào chơi 'thư pháp chữ Việt' trở nên phổ biến ở nhiều nơi, nhất là trong các dịp lễ, tết. Ảnh: P.C.A

Đọc bài “Thư pháp chữ Việt” có phải là nghệ thuật?” đăng trên Quảng Nam cuối tuần số 2130, tôi hoàn toàn đồng ý với tác giả Ngô Minh, rằng thư pháp là một nghệ thuật viết chữ Hán bằng bút lông. Tuy nhiên, tôi không đồng tình khi từ “lý thuyết” đó, tác giả lên tiếng phản đối hơi nặng lời trước hiện tượng một số người chơi “thư pháp chữ Việt”.

Xưa nay, mỗi loại hình nghệ thuật đều có một phát tích riêng, là tài sản trí tuệ của một quốc gia, dân tộc nào đó. Tuy nhiên, trong quá trình tồn sinh của mình, chúng lan tỏa và được cải biến thành những dạng thức khác nhau thông qua tư duy thẩm mỹ và cảm quan nghệ thuật của từng quốc gia, dân tộc và thời đại khác nhau. Việc một bộ môn nghệ thuật nào đó trở thành tài sản chung của nhiều quốc gia, dân tộc hay của cả nhân loại chính là biểu hiện của quy luật phát triển – một quy luật mang tính tất yếu… Với tư cách là một nghệ thuật, “thư pháp” hoàn toàn có thể duy trì và phát triển theo quy luật ấy. Do vậy, nó có thể được nhiều dân tộc sử dụng như một công cụ nghệ thuật để “trình diễn” chữ viết, ngôn ngữ của mình, miễn là không làm biến dạng, méo mó các quy chuẩn nghệ thuật vốn có.

Với đặc tính tượng hình, chữ Hán có lợi thế đặc biệt khi được thể hiện qua nghệ thuật thư pháp. Chẳng hạn như chữ “môn”, nhìn vào là thấy “cái cổng” ngay, nên khi nó được “vẽ” ra, được “thư pháp”, hình ảnh “cái cổng” càng hiển hiện rõ hơn. Tiếng Việt theo mẫu tự La-tinh, nghĩa không biểu đạt trên “ngoại hình” của chữ, nhưng nếu cần “thư pháp”, người ta vẫn có thể làm cho chữ “cổng” có hình dáng của… cánh cổng, với đầy đủ các âm tiết phải có của từ này. Tất nhiên, giữa việc viết đúng nghệ thuật “thư pháp” với việc gò ép cho nó có vẻ “thư pháp” là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau và có ranh giới rất mong manh. Ngay trong chữ Hán, giữa việc viết thông thường với viết “thư pháp” cũng có lằn ranh mong manh ấy, bởi do đây là chữ tượng hình nên ở một mức độ nào đó, viết cũng giống như là… “vẽ”!

Cũng trong bài viết nói trên, tác giả Ngô Minh cho rằng cái gọi là “thư pháp chữ Việt” là sự “bắt chước”, là “phản văn hóa, phản ngôn ngữ”. Tôi nghĩ nói như thế là quá nặng và không xác đáng, bởi văn hóa nói chung và nghệ thuật nói riêng là thứ không thể bắt chước được mà chỉ có vận dụng, tiếp thu  và sáng tạo theo cách riêng mà thôi. Chúng ta có điện ảnh, có tranh trừu tượng, có tân nhạc, có pop-rock… mang phong cách Việt Nam, song không phải do “bắt chước” mà là kết quả của cả một quá trình du nhập, tiếp thu có chọn lọc đấy chứ!… Việc tác giả Ngô Minh không thể đọc hết câu thơ của nhà thơ Bùi Giáng được viết dưới dạng “thư pháp”, theo tôi nghĩ là một việc bình thường, không nên quy kết rằng xảy ra việc ấy là vì tiếng Việt là ngôn ngữ không nên “thư pháp” mà lại đem “thư pháp” quá phóng túng. Trong thực tế, có rất nhiều bản “thư pháp” chữ Hán mà ngay cả người Hán cũng không thể đọc nổi, bởi nó không được viết bằng kiểu “chân” phổ thông mà theo kiểu “thảo” linh hoạt, bay bướm. Thậm chí, nếu kiểm đếm cho rạch ròi, chi li thì có một số bản “thư pháp” còn bị mắc một lỗi cơ bản là… thiếu nét. Nói theo cách của tác giả Ngô Minh, hẳn đây cũng là sự “phản văn hóa, phản ngôn ngữ”?…

Trộm nghĩ, là người Việt, sinh ra, lớn lên và hoàn thiện tư duy, nhân cách nhờ vào tiếng mẹ đẻ – tiếng Việt, thì việc ai đó chọn một chữ Việt được viết kiểu cách theo kiểu gọi là “thư pháp” để treo trong nhà kể cũng chính đáng đấy chứ. Và, việc giữ gìn, bảo tồn, phát huy tiếng Việt; làm cho tiếng Việt ngày càng giàu và đẹp đâu chỉ có mỗi việc là phải viết chữ Việt cho “chân phương, nền nã, chữ ra chữ, dấu ra dấu”, mà còn phải góp phần làm cho vốn tiếng Việt nhiều lên và phong phú hơn về mặt tạo hình (hình thức)… Chưa thấy ai khẳng định, thừa nhận trong tiếng Việt, chữ Việt có cái gọi là “thư pháp”, song có lẽ đừng nên vì thế mà lớn tiếng chê bai, phê phán phong trào viết và chơi chữ Việt “kiểu cách” theo cái gọi là “thư pháp”. Nếu chúng ta cùng ngồi lại với nhau, tìm cho cái thú chơi mới mẻ ấy, lối viết chữ ấy một tên gọi thật đúng, thật sát thì có phải hay hơn không?…

PHÚ MỸ
Nguồn: Báo Quảng Nam

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 5.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
Đừng quá nặng lời với ‘thư pháp chữ Việt’!, 5.0 out of 10 based on 1 rating
NGƯỜI ĐĂNG
Admin: Nếu quý vị muốn đăng tải, chia sẻ bài viết, tài liệu, hình ảnh xin vui lòng gửi về bbt@thuhoavietnam.com hoặc viết bài trên Diễn đàn
 
  • Thanh Phong says:

    Thư pháp chữ Việt cũng là một bộ môn nghệ thuật và cho đến hiện tại nó đang dần chứng tỏ cho mọi người thấy rõ sự ưu việt của nó. Một vài quan điểm cá nhân, mong được đóng góp thêm cho

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
  • phuocnga says:

    Tác giả Ngô Minh có cái nhìn hạn hẹp quá. Nghệ thuật là vô tận. Như thế nào gọi là bắt chước đây. Thời này mà còn cách nhìn thiển cận và cố châp như vậy thì toi rồi. Thư pháp chữ việt là sự vận dụng vận dụng và sáng tạo từ thư pháp chữ hán thôi.việc gì phải phản đối.nếu không thích thì đừng dùng và đừng nhìn là ổn,có chết ai đau cơ chứ. Nói theo kiểu đó, thì tiếng Việt của mình cũng là sự bắt chước à?

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    Trả lời
Viết phản hồi